Main Alfabetyczny morderca

Alfabetyczny morderca

0 / 0
How much do you like this book?
What’s the quality of the file?
Download the book for quality assessment
What’s the quality of the downloaded files?
Seryjny morderca z Zabiegowa

Nie, nie
znajdziecie miasteczka o nazwie Zabiegowo na żadnej mapie Polski –
zostało ono wymyślone przez Jerzego Edigeya jako miejsce akcji powieści
„Alfabetyczny morderca”.  Miasteczko to umieścił autor na Śląsku, w
województwie katowickim, gdzieś w pobliżu granicy z Opolszczyzną. Rzecz
dzieje się bowiem w czasach 49 województw, czyli po reformie
administracyjnej Edwarda I.  

Milicja w Zabiegowie ma co robić,



Year:
1981
Language:
polish
ISBN:
19182
File:
EPUB, 234 KB
Download (epub, 234 KB)
0 comments
 

To post a review, please sign in or sign up
You can write a book review and share your experiences. Other readers will always be interested in your opinion of the books you've read. Whether you've loved the book or not, if you give your honest and detailed thoughts then people will find new books that are right for them.
1

Pomysł za siedem milionów

Year:
1982
Language:
polish
File:
EPUB, 177 KB
0 / 0
2

Sprawa dla jednego

Year:
1978
Language:
polish
File:
EPUB, 594 KB
0 / 0
Alfabetyczny morderca


Jerzy Edigey





Iskry Warszawa -1981

Okładkę projektował JULIUSZ RYBICKI

Redaktor

ZOFIA SKORUPIŃSKA

Redaktor techniczny ANNA ŻOŁĄDKIEWICZ

Korektor

JOLANTA SPODAR

© Copyright by Państwowe Wydawnictwo Iskry, Warszawa 1981

ISBN 83-207-0270-4

PRINTED IN POLAND

Państwowe Wydawnictwo „Iskry", Warszawa 1981 r.

Wydanie I. Nakład 100 000 + 300 egz.

Ark. wyd. 9,6. Ark. druk. 13.

Papier offset kl. V, 70 g, 93 cm (rola).

Druk ukończono w grudniu 1980 r.

Zakłady Graficzne „Dom Słowa Polskiego".

Zam. nr 2741/K 0-133

Cena zł 35.-

Jedno spojrzenie na mapę pozwala stwierdzić, że miasta Zabiegowo nie ma w województwie katowickim ani nigdzie indziej w Polsce. Nie istniał też, na szczęście, „alfabetyczny morderca". Również i inne osoby są wyłącznie fikcją literacką. Ale w szeregach Milicji Obywatelskiej pracuje setki kobiet wypełniających codziennie swe ciężkie i nieraz niebezpieczne obowiązki. Jeśli któraś z nich czytając tę powieść choć raz uśmiechnie się, będzie to największą nagrodą dla autora.





Rozdział 1 Baba na karku

Panna Zosia, sekretarka w Komendzie Miejskiej MO w Zabiegowie, weszła do gabinetu komendanta i położyła pocztę na biurku. Wychodząc jak zwykle nie zamknęła za sobą drzwi. Wiedziała bowiem, że major Stanisław Zajączkowski ma zwyczaj głośnego komentowania czytanych pism i wydawania od razu poleceń wynikających z treści korespondencji. Przy tym nie lubi wzywać do siebie pracownicy, tylko zadowala się jej obecnością w sekretariacie.

Zarówno panna Zosia, jak i wszyscy z komendy bardzo odczuli w ostatnim czasie fatalny humor szefa i schodzili mu z oczu, starając się niczym nie narazić. Nic dziwnego. Komendant MO w Zabiegowie miał wyjątkowo złą passę. Jego zastępca uległ poważnemu wypadkowi motocyklowemu, a z pozostałych pięciu oficerów, którymi „Stary" dysponował, jeden został oddelegowany na kursy specjalistyczne z dziedziny kryminalistyki, drugi ciężko zachorował i musiał wyjechać do sanatorium na dłuższą kurację. W Zabiegowie pozostało więc ; jedynie trzech oficerów, a wśród nich jeden prosto ze szkół. Kadra podoficerska również nie była w pełnej obsadzie etatów.

A na dodatek zdarzyły się te tajemnicze zbrodnie, które od dwóch miesięcy nie tylko nie dawały spokoju pracownikom milicji, ale wywołały panikę w mieście i w powiecie. „Stary" chodził jak struty i wściekał się o byle głupstwo. Dzień dzisiejszy zaczął się fatalnie. Od rana starszy sierżant Falkowski naraził się zwierzchnikowi i oberwał za swoje, major zaś zły jak osa zamknął się w swoim pokoju. Zosia przez co najmniej pięć minut namyślała się, czy wejść z pocztą, czy trochę zaczekać. Wreszcie zdecydowała się, umieściła korespondencję na biurku i teraz, w drugim pokoju, z ołówkiem w ręku i blokiem papieru na stole czekała na rozwój wypadków.

Niedługo przyszło czekać.

- A niech to jasna cholera! - zagrzmiał baryton Zajączkowskiego. — Ale wymyślili! Kapitana Poleszczuka!

Sekretarka nie skorzystała z telefonu, lecz wybiegła z pokoju i za chwilę Zygmunt Poleszczuk, który normalnie zajmował się w komendzie sprawami terenu, a teraz został zastępcą komendanta, znalazł się w jego gabinecie.

- Zwariować można! - major nawet nie wskazał koledze krzesła. - Wiesz, co ci filozofowie z komendy wojewódzkiej wykombinowali ?

Kapitan był zorientowany, że Zajączkowski wysłał do komendy wojewódzkiej kilka pism, w których przedstawiał rozpaczliwą sytuację kadrową Zabiegowa i prosił o oddelegowanie tutaj kilku ludzi do pomocy, a przede wszystkim, żeby komenda wojewódzka sama przejęła śledztwo w sprawie tajemniczych zabójstw lub przynajmniej przysłała ekipę dochodzeniową.

- Piszą mi - ciągnął major - że chwilowo nie widzą powodów przejmowania śledztwa. Obiecują pomoc konsultatywną. Na naszą zaś prośbę o ludzi, zawiadamiają mnie, że „wypożyczyli" z Częstochowy porucznika - tu major pochylił się nad pismem - porucznika Barbarę Śliwińską. Więcej nikogo nam dać nie mogą, bo i u nich krucho.

- Wiadomo. Lato, sezon urlopowy, a roboty więcej niż zwykle.

- W każdym pokoju siedzi po trzech ludzi, a oni mi na dwa miesiące nikogo nie chcą dać.

- Jednak dali tę Śliwińską, wprawdzie nie z Katowic, lecz z KW MO w Częstochowie, ale dobre i to.

- Babę! Na diabła mi tutaj baba? Ja potrzebuję ludzi do roboty, a nie takich, co cały dzień patrzą w lusterko i albo malują usta, albo pudrują nos.

- Przesadzasz, Stachu - łagodził kapitan - mamy przecież i u nas kilka dziewcząt, a pracują jak woły robocze. Sam przedstawiłeś Kałużową do nagrody komendanta wojewódzkiego, Krysię Lawińską zaś obierałeś skierować do szkoły oficerskiej MO w Szczytnie.

- To co innego - Zajączkowski nie dawał sobie wytłumaczyć. -Kałużowa zajmuje się sprawami ruchu, a Krysia siedzi w gospodarczym. A tu są cztery trupy i kto wie, ile ich jeszcze będzie? Pozostało przecież dwadzieścia osiem liter w alfabecie.

- W każdym razie ta Śliwińska ułatwi nam sytuację. Można będzie dać jej do prowadzenia całą drobnicę, wszystkie sprawy o wykroczenia i kierowane do kolegium. Wtedy ty albo ja, mając więcej czasu, poświęcimy go „alfabetycznemu mordercy".

- Mowy o tym nie ma - major był nie tylko coraz bardziej zły, ale i ujawnił swój rys charakteru, upór. - Jeżeli ci panowie z województwa są tacy mądrzy i pakują mi jakąś babę na kark, to niech ona pokaże, co umie. Dam jej właśnie tę sprawę.

- Nie upieraj się, Stachu - kapitan mitygował przyjaciela -dziewczyna może nam być bardzo przydatna. Jeżeli dasz jej to śledztwo, od razu ją wykończysz.

- O to mi właśnie chodzi. Będę miał powód, żeby ją odesłać z powrotem do Częstochowy. A tym z Katowic odpowiednio powiem do słuchu na pierwszej odprawie. Na pewno komendant wojewódzki nic nie wie o naszej sytuacji, a wszystko załatwili różni mędrcy poza jego plecami.

Kapitan nie próbował dyskutować. Znał swojego zwierzchnika nie od dziś. Wiedział, że Zajączkowski to w gruncie rzeczy chłop, jak to mówią, ,,do rany przyłóż' '. Ale nieraz potrafi być bardziej uparty niż dwunastu kozłów razem wziętych. A co do pracy kobiet w milicji, major miał od dawna ustalone zdanie. Tolerował je najwyżej w służbie ruchu i w gospodarczym. Żadna komenda w całym województwie nie miała tak małej żeńskiej obsady jak Zabiegowo. W ogóle Zajączkowski był typowym starym kawalerem z wszystkimi uprzedzeniami do płci pięknej. Jaki był powód owej niechęci, nikt z podwładnych nie ośmielił się nigdy o to „Starego" zagadnąć.

- Dam jej tę sprawę - powtórzył major.

- Zrobisz, jak zechcesz - kapitan wzruszył ramionami - ale pamiętaj o jednym. Możesz dziewczynę odesłać, lecz to śledztwo jest zbyt ważne, żeby miało na tym ucierpieć.

- Tak jej życie obrzydzę, że sama będzie prosić o powrót do

Częstochowy. A co do śledztwa, nie obawiaj się. Dam jej sprawę, ale sam przypilnuję, żeby dziewczyna nie popełniła jakichś głupstw, i będę robił, co uznam w tym wypadku za stosowne.

- Jak na razie wcale tej sprawy nie ruszyliśmy z miejsca, chociaż nieźle znamy tutejszy teren. Dawanie jej nowicjuszowi już z góry zakłada niepowodzenie.

- W tego rodzaju sprawach, gdzie przestępcą jest pewnie zboczeniec czy po prostu wariat, do rezultatów dochodzi się długą pracą. Trzeba organizować obławy przy użyciu wielkiej liczby ludzi lub zastawiać pułapki.

- Ani na jedno, ani na drugie nie mamy ludzi i odpowiedniego sprzętu ich zabezpieczającego.

- O tym wszystkim nie raz i nie dwa pisałem do województwa. Zamiast pomocy otrzymałem wyłącznie dobre rady i babę na kark. Niech wszyscy diabli wezmą taką robotę! A komu później głowę zmyją? Wiadomo, majorowi Stanisławowi Zajączkowskiemu.

Zygmunt Poleszczuk musiał przyznać, że słowa zwierzchnika zawierały sporo racji. Rzeczywiście, Komenda Miejska MO w Zabiegowie znalazła się w ciężkiej sytuacji. Ale major nie chciał zrozumieć, że podobny stan rzeczy istniał prawie w każdym mieście, więc władze wojewódzkie pomimo najlepszych chęci nie mogły od razu każdej podległej jednostce przyjść z pomocą. Kapitan wyobrażał sobie, jaką awanturę wywołał w Częstochowie rozkaz delegujący Śliwińską do Zabiegowa. Znowu próbował załagodzić:

- Nie widziałeś babki i z góry do niej tak negatywnie się nastawiłeś. A to może być pierwszorzędna siła fachowa. W Katowicach doskonale znają nasze ciężkie położenie, a „alfabetyczny morderca" i tam musi budzić duże obawy. Z Zabiegowa do Katowic zaledwie półtorej godziny jazdy. Przestępca łatwo może się przerzucić na tamtejszy teren. A poza tym oni przecież odpowiadają przed Warszawą za całe województwo, a więc i za nas. Na pewno nie przysyłają nam nowicjusza.

- Siła fachowa - ironicznie roześmiał się major - znasz tę anegdotkę o maszynistce i sile fachowej?

Dziękuję za taką pomoc. Nie dość, że do niczego się nie przyda, to jeszcze będzie przewracała oczyma i mizdrzyła się do moich chłopaków. Już to widzę.

- A może jest brzydka? Zezowata, kulawa i garbata?

- Jeszcze gorzej - Zajączkowski przestraszył się nie na żarty. -Wolę ładną niż potwora.

- Nie powiem, żebyś był zbyt konsekwentny. Dlatego mam nadzieję, że i z powierzenia jej tej sprawy także zrezygnujesz.

- Na pewno nie. Jeżeli województwo uważa, że ona taka zdolna, to niech pokaże, co potrafi.

- Boję się, że Śliwińska nie będzie miała łatwego życia w Żabiego wie.

- O to mi tylko chodzi. Im prędzej się stąd wyniesie, tym lepiej.





Rozdział 2 Kawa dla majora Zajączkowskiego

Nawet taki służbista, jak major Stanisław Zajączkowski, przyznał w duchu, że porucznik Barbarze Śliwińskiej nie można niczego zarzucić. Zjawiła się w komendzie ubrana w przepisowy mundur i zameldowała się zwierzchnikowi zgodnie ze wszystkimi wymogami regulaminu. Sylwetka szczupłej, zgrabnej dziewczyny doskonale się prezentowała w opinającym ją uniformie, spódniczka zaś (trzy palce nad kolano) pokazywała zgrabną nogę. Ciemne rajstopy uwydatniały kształtną łydkę. Kapitan Poleszczuk, który w całej komendzie uchodził za największego konesera w tych sprawach, z całym przekonaniem uznał, że nowy nabytek Zabiegowa przedstawia się bardzo, bardzo interesująco.

Włosy ciemne, krótko podcięte, twarz owalna, oczy piwne, zgrabny, trochę załamany nosek, może nieco zbyt wydatne usta i ostro zarysowany podbródek, wszystko to tworzyło przyjemną całość. Trudno byłoby tę dziewczynę nazwać pięknością, ale w jej sylwetce i w twarzy było coś, co bardzo pociąga mężczyzn.

- Siadajcie, poruczniku - major zdawał się ulegać czarowi nowo przybyłej.

Śliwińska zajęła wskazane jej krzesło.

- Co robiliście w Częstochowie?

- Najpierw pracowałam w służbie mchu. Później w gospodarczym. Skierowano mnie do szkoły oficerskiej. Na zaoczny trzyletni kurs w Szczytnie. Potem znowu gospodarczy i ostatnio w dochodzeniowym. Ten podział był trochę formalnością, bo i w Częstochowie nie ma za dużo ludzi, więc nieraz trzeba było jednocześnie prowadzić rozmaite sprawy.

- W dochodzeniowym? - powtórzył Zajączkowski. To bardzo dobrze. Cieszę się, że przysłali nam fachowca. Właśnie mamy tutaj dość trudną sprawę. Pewnie już o niej słyszeliście?

- „Alfabetyczny morderca"! Cała Polska o tym słyszała.

- Tak. Jego mam na myśli.

- Oczywiście nie znam szczegółów tej historii. Tyle wiem, co o niej pisały gazety.

- Szczegóły poznacie. Zamierzam powierzyć wam to śledztwo.

Dziewczyna uśmiechnęła się. Poleszczuk stwierdził, że z tym uśmiechem jest jeszcze milsza.

- Tak się bałam - powiedziała - że potraktujecie przysłanie baby jako dopust boży i będę służyła do zatykania dziur. A tu taka przyjemna niespodzianka. Bardzo dziękuję obywatelowi majorowi, postaram się nie zawieść zaufania.

Poleszczuk całą siłą woli powstrzymał się, żeby nie parsknąć śmiechem. Bo też major, słysząc wypowiadane z takim entuzjazmem słowa dziewczyny, miał kapitalną minę. Spodziewał się innej reakcji.

- Naturalnie, pod moją kontrolą - dorzucił komendant.

- Tak jest, obywatelu majorze - Śliwińska zrobiła ruch, jak gdyby chciała się zerwać z krzesła i stanąć w postawie zasadniczej.

- Nie cieszcie się tak, koleżanko - wtrącił Zygmunt Poleszczuk - sprawa jest cholernie trudna. Od dwóch miesięcy głowimy się, w jaki sposób złapać tego szaleńca, i nie ruszyliśmy z miejsca. Zaczniecie od zera.

- To doskonale. Nie będę się niczym sugerowała -dziewczyna nadal wykazywała szczery entuzjazm. W Częstochowie na taką „swoją" sprawę musiałaby czekać wiele lat albo nigdy by jej nie dostała. A tu spada jak z nieba. Wbrew wszystkim normom konstytucyjnym i wszelkim frazesom o równouprawnieniu kobiet mają one jednak dużo mniejsze szanse wybicia się i awansu. Wszędzie, także i w milicji. Śliwińska naturalnie się domyślała, jakie były racje majora, że ją obdarzył tym, w tej chwili bodaj najważniejszym śledztwem w całym województwie, jeżeli nawet nie w całym kraju.

- Gdzie my was ulokujemy? - martwił się komendant.

- Jeżeli w Zabiegowie nie ma hotelu, to może gdzieś prywatnie? A w najgorszym razie w jakiejś pustej celi waszego aresztu - roześmiała się nowo przybyła.

- Hotel w Zabiegowie jest. Ale marny i malutki. Ma tylko pokoje zbiorowe. O tym, żeby tam mieszkać dłużej, nawet nie ma mowy - informował kapitan.

- Mamy na poddaszu pokój gościnny. Wygospodarowaliśmy go podczas ostatniego remontu, żeby nie blokować miejsc w hotelu - wyjaśnił major - cała bieda w tym, że są tam trzy łóżka, a wy jesteście kobietą.

- Tam ktoś mieszka?

- W tej chwili nie, ale często przyjeżdżają do nas z terenu lub z województwa. Nie chciałbym stracić tego lokalu na dłużej.

- Nie szkodzi. Jeżeli ktoś przyjedzie, to się wyniosę w ciągu pół godziny. Mam niewielką walizeczkę, na razie zostawiłam ją w przechowalni na dworcu. A jak się już rozejrzę w mieście, na pewno znajdę jakiś pokój przy rodzinie.

- Z tym u nas trudno.

- Niech się obywatel major o mnie nie martwi. Jakoś sobie poradzę.

- Proszę więc dzisiaj urządzić się i rozejrzeć po mieście, a jutro przystąpić do pracy.

- To ja koleżance pokażę ten pokoik na poddaszu - ofiarował się kapitan - a po rzeczy poślemy na dworzec nasz samochód.

Major chciał się wtrącić. Pewnie rugnąłby kapitana, że ten się rozporządził służbowym wozem. Ale w końcu rozmyślił się. Śliwińska i kapitan wyszli z gabinetu. Komendant jeszcze słyszał, jak Poleszczuk zapoznawał nową koleżankę z panną Zosią i jak obie dziewczyny zaczęły o czymś rozmawiać.

- Zosiu, połącz mnie z komitetem! - polecił. Zajączkowski zwracał się do sekretarki po imieniu. Znał ją od dziecka. Zofia Maleńko była córką jego serdecznego przyjaciela ze szkolnych lat.

- Już łączę.

Po skończonej rozmowie major znowu zawołał:

- Zosiu!

Sekretarka stanęła w drzwiach.

- Zrób mi, proszę, mocnej kawy. A... co o niej myślisz?

- Bardzo miła dziewczyna. Sądzę, że będziemy mieli z niej pociechę.

W tym momencie na schodach dał się słyszeć jakiś hałas i kobiecy stłumiony krzyk. W chwilę potem do sekretariatu weszła Śliwińska mocno kulejąc, a za nią kapitan z dość niepewną miną.

- Upadłam na schodach.

- Zapomniałem ostrzec koleżankę, że jeden stopień na górze trochę się rusza.

- Nic się wam nie stało?

- Nie. Tylko obcas złamałam. Nie wiem, co teraz zrobię, bo inne pantofle mam w walizce na dworcu.

- Zosiu, proszę jutro wezwać stolarza, żeby zrepero- wał ten stopień, a co do butów, zaraz poślemy samochód na stację.

- Stopień to głupstwo. Jeżeli jest młotek i parę gwoździ, sama zreperuję. Mój ojciec był stolarzem, więc się trochę na tym znam.

- Ja także chętnie pomogę. A młotek znajdziemy - ofiarował się Poleszczuk.

- Niech pani zdejmie pantofel. Naprzeciwko mieszka szewc. Reperuje buty całej naszej komendzie. Tani i solidny. Skoczę do niego i za parę minut będzie po kłopocie - Zosia złapała uszkodzony bucik i wybiegła z pokoju.

Śliwińska w jednym pantoflu dokuśtykała do krzesła i usiadła.

- Niech koleżanka da kwit z przechowalni - ofiarował się kapitan - podjadę na dworzec po walizkę.

Wycofując się do swojego gabinetu i wbrew zwyczajowi zamykając drzwi, major pomyślał: „Już wszystkich oczarowała. Ale ze mną, panienko, nie pójdzie ci tak łatwo!"

Przypomniał sobie o zamówionej kawie. Ale kawy nie było, bo Zosia pobiegła do szewca. Major podszedł do okna. Widział po przeciwnej stronie ulicy mały sklepik zajmowany od paru lat przez przybyłego do Zabiegowa starego majstra szewskiego Józefa Kunerta. Ponieważ drzwi od warsztatu były otwarte, doskonale mógł obserwować z tego miejsca Zosię siedzącą na małym zydelku, a naprzeciwko niej starego, siwego człowieka, który trzymając w prawym ręku pantofel, przybijał do niego oberwany obcas.

- Nawet telefonu nie przełączyła - rozzłościł się Zajączkowski. - Ta dziewczyna nigdy nie będzie dobrą sekretarką.

W tej chwili aparat zadzwonił. Major sięgnął po słuchawkę.

- Majorze - meldowała Śliwińska - dzwonią z „Samopomocy Chłopskiej". Czy przełączyć?

- Proszę.

Siedząc w swoim pokoju Zajączkowski słyszał, jak kapitan wrócił z walizką. Nieco po nim przyszła Zosia ze zreperowanym butem. Później szukano gwoździ. Do naprawy schodów zgłosiło się aż trzech milicjantów. Za chwilę do uszu majora doszedł stukot młotków. Pracowali z takim zapałem, że chyba wypaprali z pół skrzynki gwoździ.

Najwidoczniej kapitan kierował całą operacją, bo jego głos dochodził aż do gabinetu komendanta. Śmiechu przy tym było co niemiara.

A tymczasem do siedzącej w sekretariacie Śliwińskiej kolejno zgłaszali się i przedstawiali wszyscy pracownicy komendy. Nawet owe dwie kobiety tolerowane w tym gmachu przez „Starego". Niewielki pokoik sekretariatu zamienił się w salon przyjęć.

,, Jak wyjdę, jak spiorunuję to całe towarzystwo, to się nie pozbierają!'' - odgrażał się w myślach major, ale nie zrobił ani kroku zza biurka.

Jeszcze wybuchnął mały spór, kto ma zanieść na górę

walizkę pani porucznik, i nagle wszystko ucichło. Ludzie powrócili do swoich normalnych zajęć.

Tylko o kawie dla komendanta nikt nie pomyślał. Nawet panna Zosia zapomniała o tym swoim obowiązku.





Rozdział 3 Pasmo zbrodni

Kiedy nazajutrz major wszedł do gmachu komendy, obie dziewczyny: panna Zosia i porucznik Śliwińska, pogrążone były w rozmowie. Komendant nie podsłuchiwał, ale wchodząc schodami na górę usłyszał, że dziewczyny mówią sobie po imieniu i naturalnie rozprawiają o jakichś szmatkach.

Na widok zwierzchnika Śliwińska znowu przyjęła postawę zasadniczą i przepisowo się zameldowała. To trochę udobruchało Zajączkowskiego.

- Na przyszłość nie trzeba - machnął ręką - tutaj nie przestrzegamy tak surowo regulaminu jak w Częstochowie.

- Czy obywatel major - zapytała dziewczyna z niepokojem w głosie - nie rozmyślił się z tą sprawą?

- Nie bójcie się.

- Pół nocy z emocji nie spałam.

- Jeszcze będziecie przeklinać chwilę, kiedy po raz pierwszy wzięliście te akta do ręki.

- Nie będzie tak źle.

- No, no, nie bądźcie za pewni. Zaraz wam wydam akta. Możecie pracować tu obok, w pokoju mojego zastępcy, który jest chory. Zacznijcie od bardzo dokładnego przestudiowania całej dokumentacji. Nie spieszcie się. Kiedy już się zapoznacie ze szczegółami, wtedy porozmawiamy, co dalej robić z tym fantem.

- Tak jest!

Były to cztery grube tomy akt. Każdy z wiązany sznurkiem. Barbara Śliwińska, siedząc w przydzielonym pokoju, obejrzała każdy z tomów z zewnątrz. Nie miały wspólnej sygnatury. Na każdym z nich widniał napis sporządzony dużym, nieco pochyłym pismem „Sprawa o zabójstwo ..." (tu imię i nazwisko), a pod nim data. Najstarsza z teczek informowała, że zawiera akta dotyczące Wincentego Adamiaka, i nosiła datę 25 czerwca 1975 roku.

Pani porucznik rozwiązała sznurek i zaczęła studiować akta. Na samym początku, jak zwykle, znajdowała się krótka notatka „zawiadomienie o przestępstwie", sporządzona przez dyżurnego, sierżanta Jana Lisowskiego.

Zawiadomienie stwierdzało, że w czasie dyżuru starszego sierżanta o godzinie dwunastej minut trzydzieści pięć do komendy zgłosiło się dwóch chłopców: Janusz Malaga i Jan Gawiński. Zameldowali oni, że kiedy łowili ryby w rzece Stróżance, zauważyli leżącego w krzakach człowieka. Człowiek nie ruszał się, gdy zaś chłopcy podeszli bliżej, zobaczyli kałużę krwi wokół mężczyzny. Przestraszeni przybiegli na milicję. Wysłany na miejsce patrol ustalił, że w krzakach leżą zwłoki młodego człowieka zamordowanego jakimś ostrym narzędziem. Milicjanci z radiowozu bez trudu ustalili tożsamość zabitego. Był nim znany na zabiegowskim bruku chuligan, Wincenty Adamiak, częsty bywalec milicyjnego aresztu. Tożsamość tę potwierdziła matka Adamiaka, zawiadomiona i sprowadzona na miejsce wypadku.

Z kolei w aktach znajdowały się: protokół ekipy dochodzeniowej i zdjęcia zrobione przez fotografa milicyjnego. Na kilku odbitkach widać było zarośla, z których wystawały nogi człowieka leżącego na brzuchu. Inne, zrobione z bliższej odległości, pozwalały dostrzec, że mężczyzna ma zakrwawioną i rozdartą koszulę na plecach z lewej strony, mniej więcej na wysokości serca. Wyraźna też była niezbyt wielka rana. Następne zdjęcia przedstawiały twarz młodego człowieka. W aktach znajdowały się odciski palców zmarłego.

Protokół ekipy dochodzeniowej był krótki. Ustalał on, że ciało zabitego zostało zaciągnięte w krzaki. Wskazywały na to dość widoczne jeszcze ślady krwi na trawie. Miejsce zbrodni najprawdopodobniej znajdowało się nad rzeką, na wysokim jej brzegu, w odległości około dziesięciu metrów od miejsca, gdzie leżały zwłoki. Na brzegu znaleziono papier z resztkami kiełbasy i okruchami chleba oraz dwie puste butelki. Jedną po popularnym winie owocowym, zwanym w Zabiegowie „czar pegeeru" i drugą po „likierze strażackim".

Co ciekawe, na obu butelkach nie wykryto żadnych śladów linii papilarnych, nawet odcisków palców denata. Czyżby butelki zostały starannie wytarte przez mordercę? Dlaczego w takim razie nie wrzucił ich po prostu do rzeki?

Obdukcja lekarska i sekcja zwłok stwierdzały, że zgon nastąpił przypuszczalnie pomiędzy godziną dziewiętnastą a dwudziestą pierwszą w dniu dwudziestego czwartego czerwca na skutek przebicia lewej komory serca i krwotoku wewnętrznego. Ranę w plecy od lewej strony pod łopatkę zadano jakimś wąskim narzędziem o długości co najmniej 12 centymetrów, prawdopodobnie nożem sprężynowym. Nóż kuchenny lub rzeźnicki zrobiłby ranę szerszą i większą. Ofiara zmarła prawie natychmiast, gdyż ostrze broni dosięgnęło serca.

Sekcja zwłok ustaliła, że młody człowiek w momencie zgonu musiał mieć we krwi znaczną ilość alkoholu i był zamroczony lub na granicy utraty przytomności.

Wywiad środowiskowy nie przyniósł rewelacji. Wincenty Adamiak nigdzie nie pracował. Dorywczo pomagał matce prowadzącej stragan na miejscowym zieleniaku. Ukończył siedem klas szkoły podstawowej, następnie uczęszczał do zasadniczej szkoły zawodowej, ale stamtąd go usunięto za notoryczne opuszczanie lekcji i za awanturnictwo.

Zabity miał dwadzieścia trzy lata. Służby wojskowej nie odbywał.

Ustalono, że ostatni raz widziano Adamiaka około godziny czwartej po południu przy budce z piwem, w pobliżu stacji kolejowej. Jak zeznali pijący z nim kompani, już wtedy Wicuś był mocno podchmielony. Według zeznań tych kolegów, po wypiciu dwóch czy też trzech kufli piwa Adamiak nie miał pieniędzy na dalszą libację. Usiłował namówić współtowarzyszy do zafundowania mu następnej kolejki. Zanosiło się nawet na lekką rozróbę, ale w porę interweniował właściciel budki, Bernard Formanowski, znany wśród piwoszów z ciężkiej ręki. To uspokoiło młodego chuligana, który odchodząc miał powiedzieć, że idzie do matki po pieniądze.

Niestety, nie udało się ustalić, która wtedy mogła być godzina. Szczęśliwi z kuflem w ręku nie patrzą na zegarek, a czas im płynie szybko. Także Formanowski zajęty pilnowaniem, żeby przy budce nie było zbyt głośno, bo to grozi odebraniem koncesji, nie zauważył, o której godzinie młody Adamiak potoczył się w kierunku domu.

Matka zamordowanego, Janina Adamiakowa, wdowa utrzymująca siebie i rodzinę (składającą się prócz Wincentego jeszcze z dwóch młodszych synów i z dwóch córek) z handlu zieleniną na miejscowym straganie, zeznała, że ostatni raz widziała syna w godzinach rannych, kiedy to pomógł jej w transporcie towaru. Za tę przysługę wyłudził od matki trzydzieści złotych. Po południu ani na targowisku, ani w domu, co potwierdziło młodsze rodzeństwo, Wincenty się nie pojawił.

Najprawdopodobniej więc w drodze do domu Adamiak spotkał swojego przyszłego mordercę. Na koszt tego człowieka zaopatrzono się w alkohol i udano na dalszą libację nad rzekę.

Na ciele denata nie znaleziono żadnych zadrapań. Również ślady na trawie nie wskazywały, żeby pomiędzy pijącymi miała wybuchnąć kłótnia i następnie walka, w czasie której zadano morderczy cios.

Milicja przesłuchała wszystkich pracowników placówek handlowych sprzedających wino i wódkę. Zabiegowo nie jest wielkim miastem. Liczy zaledwie około ośmiu tysięcy mieszkańców. W takiej gromadce wszyscy wszystkich znają. Żaden z ekspedientów nie przypominał sobie, aby tego dnia Adamiak kupował jakiś alkohol. Żaden też nie potwierdził, żeby komuś sprzedał razem butelkę „owocaka" z butelką wódki.

Z zestawienia zebranych faktów milicja wysnuła słuszny wniosek, że nie było to przypadkowe zabójstwo w bójce lub pod wpływem nagłej kłótni, lecz morderstwo z góry zaplanowane i na zimno zrealizowane. Adamiaka zwabiono nad rzekę, a tam już podchmielonego uraczono alkoholem aż do utraty przytomności, aby potem zabić ciosem noża w plecy. Ciało zaciągnięto w pobliskie krzaki. Mordercy nawet nie zależało na ukryciu zbrodni, czy też opóźnieniu czasu jej wykrycia. Dlatego nie usunął butelek ani nie wrzucił do rzeki, gdzie odnalezienie ich nie nastąpiłoby tak szybko.

Ustalenie licznych kontaktów zabitego nie było także zbyt trudne dla milicji, doskonale znającej miejscową „tombakową młodzież''. Koleżkowie, którzy na wzór Wicusia nigdy nie splamili swoich rąk pracą, kilka dziewczyn obsługujących seksualnie to towarzystwo, sąsiedzi z domu, gdzie mieszkała Adamiakowa, unikający raczej jak ognia młodego rozrabiaki -na tym zamykał się krąg świadków.'

Przesłuchiwano każdą i każdego kolejno. Towarzystwo doprowadzone do gmachu komendy i na wszelki wypadek, żeby przeciwdziałać zmowie, zamknięte w odizolowanych pomieszczeniach, nie było bynajmniej solidarne, ani też nie kierowało się starą chrześcijańską zasadą ,,de mortuis nil nisi bene": o zmarłych mówi się tylko dobrze. Przeciwnie, niezbyt barwną postać Wicusia malowano wyraziście, nie szczędząc czarnych farb. Jednakże na temat zbrodni nie umiano powiedzieć nic konkretnego.

Młodzi ludzie byli zdziwieni, a nawet porządnie przestraszeni. Twierdzili, że ta śmierć jest dla nich całkowitym zaskoczeniem. Każdy starał się przedstawić milicji mniej lub bardziej wiarogodne alibi.

Wszystkie zeznania sprawdzono jak najstaranniej. Znaleziono poważne luki i rozminięcia się z prawdą. Zwłaszcza jeśli chodzi o miejsca pobytu w tym czasie, kiedy Adamiak siedział nad rzeką wraz ze swoim przyszłym zabójcą. To jednak nie wystarczało, aby pod adresem któregokolwiek z tych młodych wałkoni sformułować zarzut popełnienia morderstwa.

A poza tym jaki mógłby być powód zbrodni?

Na pewno nie rabunkowy, bo Adamiak nie miał przy sobie ani grosza. Nie nosił zegarka, bo dawno go już przepił. W tym towarzystwie nieraz dochodziło do nieporozumień, awantur i nawet krwawych bójek. To przestępstwo nie miało jednak takiego charakteru. Zostało dokonane na zimno, z

premedytacją.

Czytając kartka za kartką akta tej sprawy, porucznik Barbara Śliwińska z pełnym uznaniem oceniła pracę kolegów z Zabiegowa. Wykonali szybko i sprawnie ogromną robotę. Przesłuchali wiele osób. Sprawdzili te zeznania. Dokonali licznych ekspertyz i oględzin. A pomimo to śledztwo utknęło.

Kiedy tak milicja biedziła się, usiłując rozwiązać zagadkę śmierci Wincentego Adamiaka, opinię publiczną miasta zaalarmowało nowe krwawe przestępstwo.

Oto w niedzielę osiemnastego lipca przybiegła do komendy miejskiej Justyna Feliksiakowa, mieszkanka Zabiegowa z ulicy Świerczewskiego, i zameldowała, że chcąc pożyczyć szklankę cukru, zapukała do domu sąsiadki, Marii Borzęckiej. Kiedy sąsiadka nie zareagowała na pukanie, pani Feliksiakowa zajrzała przez okno do środka. Zobaczyła straszny widok - na podłodze w kałuży krwi leżała Borzęcka.

Posłany na ulicę Świerczewskiego patrol potwierdził informacje Feliksiakowej. Ekipa dochodzeniowa otworzyła drzwi małego domku zamieszkanego przez samotną wdowę Marię Borzęcką. Stwierdzono, że kobieta nie żyje. Cały tył głowy miała zmiażdżony uderzeniem obucha siekiery, która zresztą leżała przy zwłokach, a która, jak to następnie ustalono, stanowiła własność denatki.

Co ciekawsze, na stylisku siekiery nie znaleziono żadnych odcisków palców. Najwidoczniej je wytarto.

W malutkim pomieszczeniu zajmowanym przez Borzęcką nie widać było żadnych śladów walki. Zabójstwo nie miało też charakteru rabunkowego. W drewnianym kuferku stojącym pod łóżkiem i zamkniętym na dość prymitywną kłódkę, milicja odkryła ponad osiemnaście tysięcy złotych gotówką oraz trzy złote pięciodolarówki, zawinięte w białą szmatkę.

Sekcja zwłok potwierdziła, że śmierć nastąpiła na skutek zmiażdżenia tylnej części czaszki i uszkodzeń mózgu. Jako datę zgonu lekarz milicyjny ustalił sobotę,

pomiędzy godziną osiemnastą a dwudziestą trzecią.

Marię Borzęcką także dobrze znała milicja w Zabiegowie. Wdowa po kolejarzu otrzymywała niewielką rentęi „dorabiała" sobie potajemnym handlem wódką. Kto nife zdążył zaopatrzyć się w alkohol w jednym ze sklepów monopolowych, mógł, przyciśnięty pragnieniem, o każdej porze dnia czy nocy poratować się półlitrówką u „cioci" Borzęckiej.

Milicja niejednokrotnie robiła „naloty" na mały do- mek przy ulicy Świerczewskiego. Konfiskowała całe zapasy znalezionego alkoholu i kierowała sprawę bądź do kolegium, bądź do sądu. Borzęcką karano wysokimi grzywnami, a nawet więzieniem. Grzywny płaciła, od odsiadki starała się wykręcić podeszłym wiekiem i ciężkim stanem zdrowia, cierpiała bowiem na ostrą astmę oskrzelową. Potem znowu wracała do nielegalnego handlu. Nawet w dniu, kiedy znaleziono „ciotkę" martwą, milicja wykryła pod podłogą przemyślny schowek z dziewiętnastoma półlitrówkami.

W Zabiegowie ostatnie morderstwo zdarzyło się przed przeszło siedemnastoma łaty. Wtedy pewien młody człowiek z zazdrości zabił narzeczoną, która go porzuciła, a potem popełnił samobójstwo, wieszając się na gałęzi dębu w pobliskim lesie.

A teraz, w odstępie zaledwie czterech tygodni, aż dwa trupy. Nic dziwnego, że wywołało to ogromną sensację, szeroko komentowaną w całym województwie.

Klientela „ciotki" Borzęckiej była bardzo liczna. Zabiegowo bynajmniej nie należało do „suchych" miast. Przeciwnie, w wojewódzkich statystykach spożycia alkoholu to miasto znajdowało się prawie na samym szczycie tabeli. Nie przeszkadzał w tym nawet obowiązujący w całym rejonie zakaz sprzedaży wódki w soboty.

Takich uczynnych „ciotek" jak Borzęcka było bowiem w Zabiegowie i w terenie dość sporo.

Ludzie, którzy korzystali z usług „ciotki", nie chwalili się tym przed milicją. Ale na szczęście w małych miastach panuje zwyczaj, że kobiety po południu siedzą w oknach i obserwują oraz obgadują przechodzących. Tak też było i pamiętnej soboty na ulicy Świerczewskiego. Bez trudu udało się więc ustalić niemałą listę klientów odwiedzających tego dnia domek, a nawet ustalić kolejność, w jakiej znikali oni za gościnnymi

drzwiami Marii Borzęckiej.

Ostatnim wynoszącym z tego domu półlitrówkę był Marian Palicki. Przesłuchiwany, niechętnie przyznał się, że odwiedził Borzęcką około wpół do dziewiątej wieczorem. Wtedy już się zmierzchało. Twierdził, że opuścił emerytkę całą i zdrową.

Milicja przetrzymała Palickiego w areszcie przez czterdzieści osiem godzin. Prokurator nie dał sankcji na dalszy areszt, gdyż na ciele i ubraniu zatrzymanego nie znaleziono najmniejszych nawet śladów krwi, które - gdyby Palicki rzeczywiście był zabójcą - powinny jednak tam się znajdować. Również nic nie wskazywało na to, żeby jego garnitur był w ostatnich dniach prany lub czyszczony. A poza tym brakowało motywu zbrodni. Ten pijaczek, stały klient „ciotki", miałby zamordować swoją wódodawczynię?

A zatem dopiero po Palickim, kiedy już na ulicy zapanował mrok, obserwatorki zaś zamknęły okna i zabrały się do swoich zajęć, ktoś wśliznął się do małego domku i zamordował jego właścicielkę. Musiał być dobrym znajomym Borzęckiej, gdyż wpuściła go do środka bez żadnych ceremonii. A przecież była bardzo ostrożna, obcym nie otwierała, w obawie nie tyle przed złodziejami, co wywiadowcami milicji, tak uprzykrzającymi życie staruszce. Na to zaufanie do mordercy wskazywał także sam sposób popełnienia zbrodni. Borzęcka była wtedy odwrócona tyłem do napastnika, który spokojnie sięgnął po zwykle stojącą w kącie siekierę, aby nią zadać cios, niczego się nie spodziewającej kobiecie.

Jeszcze jeden wniosek nasuwał się z oglądanych przez Śliwińską zdjęć. Cały tył głowy był strzaskany ciosem zadanym z niezwykłą siłą. Uderzał więc mężczyzna, i to mężczyzna silny, być może pracujący fizycznie i mający często do czynienia z siekierą.

Na kredensie w mieszkaniu Borzęckiej leżało kilka czerwonych stuzłotówek, mniejsze banknoty i trochę bilonu. Morderca nie ruszył pieniędzy, chociaż sądząc z położenia ciała zabitej, w momencie zadawania ciosu zbrodniarz właśnie stał przy tym meblu.

Nie wyglądało także na to, żeby ktoś spłoszył przestępcę.

Milicji nie udało się ustalić, czy jakiś klient „ciotki" na próżno dobijał się do jej mieszkania późnym wieczorem lub w nocy. Zabójcę Borzęckiej cechowała duża pewność siebie. Spokojnie zamknął mieszkanie kluczami znalezionymi w domku ofiary, a następnie ten pęk żelaza niedbale porzucił w ogródku oddzielającym mały budyneczek od ulicy. Milicja znalazła klucze zaledwie o trzy metry od ścieżki.

Śliwińską, uważnie studiującą wszystkie szczegóły, zastanowił opis domku. Niewielki, stanowiący wraz z małym ogródkiem własność Marii Borzęckiej, składał się z dwóch pomieszczeń: kuchni i pokoju. Zbrodnię popełniono w kuchni. Tam też prowadziły drzwi wejściowe. W kuchni było jedno okno, pokój zaś oświetlały dwa okna. Wszystkie miały okratowania. Drzwi, obite od wewnątrz grubą blachą, zabezpieczały aż trzy zamki. Jeden z nich bardzo nowoczesny, o skomplikowanej budowie, który nawet doświadczonemu fachowcowi sprawia dużo trudności. Nie otworzy się go na zwykłą „pasówkę" ołowianą czy też za pomocą stalowego, lekko zagiętego drutu, jak to bywa z większością tak solidnie wyglądających zasuw, w praktyce nie stanowiących jednak najmniejszej przeszkody dla złodzieja. Przecież milicja, żeby się dostać do wnętrza, musiała wybić szybę i przepiłować kratę okienną. Dopiero wtedy najszczuplejszy w Zabiegowie wywiadowca wśliznął się do środka i otworzył drzwi od wewnątrz. Klucze znaleziono w trawie znacznie później.

Te solidne zabezpieczenia w skromnej ruderce Marii Borzęckiej bardzo zdziwiły panią porucznik.

Czyżby biedna wdowa bała się napadu i rabunku? A może miała śmiertelnego wroga, który nie czyhał na jej skromną fortunkę, lecz na jej życie?

Tragiczna śmierć starszej kobiety zdawała się w pełni potwierdzać te obawy.

Komu jednak zależało na zamordowaniu staruszki? W jej mieszkaniu milicja znalazła w sumie ponad dziewiętnaście tysięcy złotych. Barbara Śliwińska z własnych milicyjnych doświadczeń wiedziała, że nieraz ludzi zabijano dla znacznie mniejszej kwoty. Ale tu, to było co innego, przecież morderca

nie wziął ani grosza.

Ustalono, że Maria Borzęcka miała dwoje dzieci. Syna, który skończył w Krakowie Akademię Górniczo- -Hutniczą i pracował w jednej z kopalń na Śląsku, oraz córkę. Córka chodziła we Wrocławiu do szkoły pielęgniarskiej. W tym też mieście przez parę lat pracowała w szpitalu wojewódzkim. Później wyszła za mąż za młodego lekarza i oboje wyjechali w Szczecińskie.

Milicja, nie ufając nikomu w tej sprawie, na wszelki wypadek sprawdziła alibi tych dwojga i ich współmałżonków. Dzieci Borzęckiej, zawiadomione o śmierci matki, przyjechały na pogrzeb, zamówiły płytę na grób u miejscowego kamieniarza i powierzyły jednemu z adwokatów przeprowadzenie postępowania spadkowego, a także zostawiły mu pełnomocnictwo do sprzedaży domku i ogródka. Postępowanie spadkowe było właśnie w toku. W domku nikt nie mieszkał. Milicja zabezpieczyła kraty, zamknęła pomieszczenie i nawet je opieczętowała. Rodzina nie wzięła z mieszkania niczego. Meble były tam bardzo skromne, a rzeczy osobiste zmarłej także nie przedstawiały żadnej wartości. Gotówkę znalezioną przez milicję i wpłaconą do depozytu sądowego dołączono do masy spadkowej. Wszystko wskazywało, że po zakończeniu formalności prawnych rodzina przestanie się interesować zmarłą, spoczywającą na cmentarzu w Zabiegowie.

„To jednak musiała być dzielna kobieta - pomyślała Śliwińska. - Owdowiała przed piętnastu laty. Wtedy dzieci były jeszcze małe. Dopiero chodziły do szkoły średniej. A jednak dała im wykształcenie. Syna wykierowała na inżyniera, a córce zapewniła wzięty fach. Na pewno nielekko jej to przyszło. Dlaczego spotkał tę kobietę tak tragiczny koniec?"





Rozdział 4 Trzecia litera alfabetu

Dwa morderstwa, i to w tak krótkim odstępie czasu, poruszyły opinię publiczną miasteczka. Jednakże nikt jeszcze nie kojarzył

ze sobą faktu, że ofiara pierwszej zbrodni nosiła nazwisko zaczynające się na literę „A", druga zaś na literę „B".

Również milicja początkowo nie łączyła tych dwóch spraw. Na pozór były przecież tak bardzo różne. Najpierw ofiarą morderstwa padł młody, dwudziestotrzyletni chłopak, znany miejscowy chuligan i pijak, następnie - starsza, przeszło siedemdziesięcioletnia kobieta.

Wdowa, matka dwojga dzieci. Osoba przez opinię ulicy i miasta uważana za solidną. W jej sporach i zatargach z milicją oraz z prawem miasto stało po stronie biednej wdowy. Co to komu szkodzi, że staruszka z dobrego serca robi ludziom grzeczność i odstępuje im te dwie czy trzy półlitrówki, właśnie wtedy, kiedy imieninowi goście wysączyli domowe zapasy do ostatniej kropelki, albo wtedy, kiedy knajpy są zamknięte, a człowiek nie zdążył jeszcze ugasić pragnienia? Co w tym złego, że biedna wdowa zarobi przy tej okazji parę groszy? Kogo stać na wódkę, stać go i na to, aby trochę drożej zapłacić, skoro sklepy monopolowe zamkną swoje gościnne podwoje.

Tak więc w Komendzie Miejskiej MO w Zabiegowie każdą z tych spraw zajmował się inny oficer. Jedną prowadził kapitan Zygmunt Poleszczuk, drugą zastępca komendanta, kapitan Janusz Wolski. Wkrótce potem Wolski wracając do domu motocyklem wpadł w poślizg i wylądował w szpitalu z ciężkimi obrażeniami ciała. Przypadek sprawił, że obie sprawy trafiły do rąk Poleszczuka.

Kapitan Poleszczuk musiał zatem przesłuchiwać koleżków Wincentego Adamiaka i pijaków odwiedzających ulicę Świerczewskiego, zaopatrujących się w ,,pocieszycielkę" u „cioci" Borzęckiej. Ale nie upłynęły trzy tygodnie, kiedy wieść o nowym morderstwie obiegła miasto. W piątek, drugiego sierpnia zamordowany został najbogatszy bodaj człowiek w Zabiegowie, Władysław Czerwonomiejski.

Ten sześćdziesięciodwuletni mężczyzna pojawił się tu stosunkowo niedawno, bo w 1968 roku, jako emigrant z Francji. W rozmowach ze znajomymi nieraz wspominał także o Afryce i o Szwecji, również Anglia nie była mu obca. O jego bogactwie krążyły legendy. Niewątpliwie było w nich sporo prawdy, bo Władysław Czerwonomiejski przyjechał do Zabiegowa pięknym francuskim samochodem. Później nadeszły z Francji trzy wagony pełne najrozmaitszego dobra.

Reemigrant kupił od Zarządu Miejskiego ruiny spalonego poniemieckiego domu stojącego na przedmieściu oraz trzy hektary ziemi. W ciągu zaledwie kilku miesięcy rudera zamieniła się w piękną willę, na placu zaś koło domu zaczęły wyrastać wielkie szklarnie, montowane z segmentów przywiezionych z Francji. Jedynie szkło na pokrycie ścian przyjechało z huty w Piotrkowie. A za szklarniami powstał duży sad owocowy. Miejscowi ludzie podejrzliwie patrzyli na niewielkie, najwyżej dwumetrowe drzewka rozpięte na sznurach, tak że tworzyły prawie żywopłot. Niejeden też ironicznie się uśmiechał, oglądając takie ogrodnictwo. Ale wszyscy zaprzestali żartów, kiedy zaledwie w trzy lata później, małe, karłowate drzewka zaczęły rodzić dorodne jabłka. I to w takiej obfitości, że żaden tradycyjny sad nie mógł z nimi konkurować.

Czerwonomiejski dokupił jeszcze ziemi, a do swojego inwentarza samochód ciężarowy, którym teraz prawie codziennie dowoził do Katowic bądź to owoce, bądź nowalijki i kwiaty z systematycznie rozbudowywanych szklarni. Sześcioro ludzi stale pracowało w tym gospodarstwie, a i sam ogrodnik nie szczędził swojego potu.

Czerwonomiejski mieszkał z żoną i najmłodszym synem, który skończył wydział ogrodniczy SGGW i miał po ojcu objąć to kwitnące gospodarstwo. Starszy syn i jedyna córka pozostali we Francji. Tam skończyli szkoły, tam też założyli własne rodziny. Tylko w lecie odwiedzali rodziców. W zimie pani Czerwonomiejska zawsze parę miesięcy spędzała u dzieci za granicą. Stary ogrodnik bardzo rzadko pozwalał sobie na krótki urlop. Wiadomo, pańskie oko konia tuczy.

Tego dnia, a był to piątek, przygotowywano dużą partię towaru, głównie czereśni dla zaopatrzenia Katowic. Samochód miał wyjechać przed ósmą rano, aby świeże owoce trafiły prosto do sklepów. Dlatego też zarówno stali pracownicy, jak i ludzie dodatkowo wynajęci do rwania o świcie znaleźli się w ogrodzie.

Stary ogrodnik jak zwykle zaczynał dzień od pracy w szklarniach. Wprawdzie o tej porze roku ogórki i pomidory były już zebrane, ale Czerwonomiejski przygotowywał miejsce na goździki i chryzantemy, żeby na jesieni, a zwłaszcza na dzień Wszystkich Świę tych, mieć odpowiedni towar na sprzedaż.

Samochód załadowano i kierowca, Eryk Roslin, poszedł do szefa po ostatnie dyspozycje. Znalazł ogrodnika bez życia, leżącego na sadzonkach kwiatowych. Kierowca stwierdził, że Czerwonomiejskiego zastrzelono z pistoletu. Natychmiast zaalarmowana milicja potwierdziła tę diagnozę. Ale była to jedyna rzecz, którą na razie dało się ustalić. Wszyscy zatrudnieni u ogrodnika byli poza podejrzeniami. Znajdowali się w sadzie i każdy widział każdego. Odnoszono skrzynki z owocami do samochodu, gdzie syn reemigranta, Andrzej Czerwonomiejski, razem z kierowcą sprawdzali i ważyli towar.

Strzału nikt nie słyszał. Później, kiedy już było wiadomo, że ogrodnika zastrzelono z „siódemki", najprawdopodobniej starego walthera, milicja zrobiła próbę. Rzeczywiście huk eksplozji dotarł słabym odgłosem na zewnątrz. Najwidoczniej rośliny stanowiły naturalny tłumik. Ludzie zajęci pracą nie zwrócili uwagi na lekki stuk. Niedaleko przecież biegła ruchliwa szosa i jeśli nawet ktoś coś usłyszał, mógł myśleć, że po prostu jakiś samochód na drodze „strzelił" z rury wydechowej. A poza tym każdy przede wszystkim starał się jak najszybciej uporać z robotą. Od tego zależała wysokość zarobków.

Naturalnie w Zabiegowie nie brakowało ludzi, którzy z zawiścią patrzyli na bogacza. Nie chcieli zrozumieć, że jego powodzenie wiązało się z ciężką pracą i solidną wiedzą. Cudze powodzenie często ludzi w oczy kole. Ale od zazdrości do zbrodni droga daleka. Kto więc miał powód, żeby zabić tego człowieka?

Ustalono, że strzał oddano z odległości około dwóch i pół metra. Sądząc po wzroście ogrodnika, który był człowiekiem wysokim, i po drodze kuli w jego ciele strzelający był niższy od Czerwonomiejskiego o jakieś dwadzieścia centymetrów. Mógł mieć mniej więcej sto siedemdziesiąt centymetrów.

Nikt z pracujących u ogrodnika, jak też i z mieszkańców sąsiednich posesji, nie zauważył, żeby w pobliżu kręcił się ktoś nieznajomy. A przecież zbrodnię spostrzeżono parę minut po siódmej. O tak wczesnej porze ruch na ulicach, zwłaszcza na peryferiach Zabiegowa, był minimalny i każdy obcy na pewno zostałby spostrzeżony.

W tym wypadku nie trzeba było nawet sprawdzać, czy morderstwo ma charakter rabunkowy. Przestępca strzelił do Czerwonomiejskiego w szklarni. Nie miał żadnych możliwości przywłaszczenia sobie czegokolwiek, choćby kwiatka, bo i tych tam jeszcze nie było. Ogrodnik nosił na sobie roboczy kombinezon i poza chusteczką do nosa oraz nożem ogrodniczym nie miał niczego więcej.

Na twarzy zabitego zastygł wyraz zdziwienia i przestrachu. Można by z tego wysunąć wnioski, że ofiara znała dobrze swojego prześladowcę i domyślała się, po co on przyszedł.

Nie znajdując w Zabiegowie wrogów ogrodnika, milicja próbowała ich szukać w przeszłości. Żona Czer-wonomiejst0ego, Janina, zeznała, że w 1935 roku, jeszcze jako młode małżeństwo, Czerwonomiejscy wyemigrowali spod Cieszyna do Francji i tam znaleźli pracę w Alzacji, w okolicach Strasburga u pewnego bogatego ogrodnika.

Po wybuchu drugiej wojny światowej i upadku Francji tereny te Hitler przyłączył do Rzeszy, a Czerwonomiejski jako Ślązak uznany został za Niemca i wcielony do Wehrmachtu. Walczył na froncie wschodnim, zawędrował aż do Stalingradu i tam dostał się do niewoli radzieckiej. Powrócił z niej do Alzacji dopiero w 1948 roku. Wkrótce potem małżonkowie zrezygnowali z pracy na cudzym i wzięli w dzierżawę, a następnie kupili spore gospodarstwo pod Lyonem. Praktyka u ogrodnika przydała się. Czerwonomiejski, korzystając z bliskości wielkiego przemysłowego miasta, nastawił się na uprawę warzyw i w ciągu dwudziestu lat zrobił na tym spory majątek. Kiedy dwoje starszych dzieci, jak to się mówi - „poszło w świat", małżonkowie zlikwidowali swoje interesy we Francji i z najmłodszym synem oraz pokaźną sumką oszczędności postanowili wrócić do ojczyzny.

Czerwonomiejski przez parę tygodni jeździł po całym Śląsku, ponieważ tutaj chcieli się osiedlić. Właśnie w Zabiegowie udało mu się znaleźć dom do odbudowy i ziemię nadającą się do ogrodnictwa. Pani Janina kategorycznie twierdziła, że ani we Francji, ani tym bardziej w Polsce oboje małżonkowie żadnych wrogów nie mieli. Naturalnie, zdarzały się różne zatargi zarówno z kierownikami sklepów, do których ogrodnik dostarczał swoje produkty, jak też z ludźmi zatrudnionymi w sadzie i w szklarniach. Były to jednak drobne, nic nie znaczące incydenty.

Śledztwo w sprawie zabójstwa Władysława Czerwo-nomiejskiego powierzono porucznikowi Pawłowi Ratajczakowi. Młody oficer już po trzech dniach przyznał, że w tej sprawie jest całkowicie bezradny. Nie znalazł żadnego punktu zaczepienia.

Zresztą porucznik Ratajczak zajmował się tą sprawą zaledwie kilkanaście dni. Otrzymał właśnie powołanie na kurs specjalistyczny w Zakładzie Kryminalistyki i z dużą ulgą przekazał akta majorowi Stanisławowi Zajączkowskiemu.

To nawet nie milicja zrobiła spostrzeżenie, że nazwiska wszystkich trzech ofiar niedawnych zbrodni odpowiadają kolejnym literom alfabetu. Najpierw zginął człowiek z nazwiskiem na „A". Później przyszła kolej na literę ,,B", a następnie na „C". Ten, kto pierwszy to sobie uprzytomnił, wydedukował także, że nową ofiarą tajemniczego mordercy będzie ktoś, czyje nazwisko rozpoczyna się od litery ,,D". A takich w Zabiegowie nie brakowało.

To odkrycie podziałało na mieszkańców powiatowego miasta jak eksplozja bomby atomowej. Do komendy milicji zgłosił się doktor Dębicki, dyrektor miejscowego szpitala, i z całą powagą zażądał zapewnienia mu ochrony milicyjnej. Zajączkowski początkowo próbował uspokoić jednego z głównych notabli miasta, ale kiedy za lekarzem zaczęli do komendanta zgłaszać się inni, nawet miejscowy ksiądz proboszcz, a także paru działaczy społecznych i politycznych, major postanowił osobiście poprowadzić sprawę i połączyć trzy teczki akt w jedną.

Nie dysponując odpowiednią liczbą ludzi pod swoją komendą, zwłaszcza oficerów dochodzeniowych, Zajączkowski słał rozpaczliwe pisma do komendy wojewódzkiej, prosząc o przejęcie śledztwa przez jednostkę nadrzędną lub o przysłanie co najmniej trzech fachowców do Zabiegowa. Niestety, komenda wojewódzka miała podobne kłopoty. Dopiero pó przezwyciężeniu ogromnych oporów w Częstochowie, udało się stamtąd „wypożyczyć" do pomocy majorowi panią porucznik Barbarę Śliwińską.

Major Zajączkowski był zbyt wytrawnym pracownikiem milicji, aby lekceważyć panikę, która wybuchła w mieście, dlatego nie odrzucał tezy, że owa alfabetyczna kolejność nazwisk ofiar zbrodni może nie być przypadkowa. Na jego polecenie wydział ewidencji ludności sporządził listę mieszkańców Zabiegowa, których nazwiska rozpoczynały się na literę „D". Na tej liście znalazły się dwadzieścia trzy osoby. Ich miejsca zamieszkania zaznaczono na wielkim planie miasta. Patrole milicyjne krążyły w dzień i w nocy po ulicach ze specjalnym uwzględnieniem punktów oznaczonych na mapie niebieskimi chorągiewkami.

Przeprowadzono poufne rozmowy z wszystkimi zagrożonymi, prosząc o zachowanie jak najdalej posuniętej ostrożności i o meldowanie milicji w wypadku zauważenia czegoś podejrzanego.

Komenda wojewódzka, zawiadomiona o tych krokach, zaakceptowała je. Tam również nie wykluczono, że trzy zbrodnie - tak. przecież różne - mógł popełnić jeden człowiek. Jakiś szaleniec, który postanowił znaczyć śmiercią cały alfabet.

Naturalnie, wszystkich mieszkańców o nazwiskach zaczynających się na literę „D" proszono o dyskrecję. Skutek był taki, że już na drugi dzień całe Zabiegowo trzęsło się od plotek. Każdy uważał, że ma w tej sprawie coś do powiedzenia, i każdy chciał pomóc milicji. W rezultacie do komendy zaczęły napływać setki najrozmaitszych informacji.

Niestety, informacje nie zawierały niczego konkretnego. Oto, na przykład, pisał jakiś obywatel, że mordercą trzech ludzi jest na pewno Adam Kowalski. Bo kiedy Doroszewski szedł ulicą, to Kowalski bardzo uważnie patrzył na niego i nawet poszedł w tym samym kierunku. Nie ulega więc wątpliwości, że następną ofiarą „wampira" będzie Doroszewski, to przecież jasne, samo nazwisko na to wskazuje, a jego mordercą Adam Kowalski.

Ku utrapieniu milicji tego rodzaju doniesień wpływało mnóstwo. A przecież każde z nich należało dokładnie przestudiować i sprawdzić, gdyż mogła się w takim anonimie, bo najczęściej były to właśnie anonimy, znajdować jakaś szczypta prawdy, która spowodowałaby korzystny zwrot w śledztwie.

Toteż szczupła kadra komendy miejskiej dwoiła się i troiła, by podołać wszystkim obowiązkom, nie zaniedbując swoich normalnych, powszednich zajęć. Służba ruchu spełniała zadania, dzielnicowi pilnowali porządku, ekipa dochodzeniowa niemal codziennie była alarmowana i wzywana do różnych czynności w terenie. Życie w mieście i sąsiednich gminach biegło swoim zwykłym torem wypadków, bijatyk, rozrób.

W tej sytuacji major Stanisław Zajączkowski prawie nie opuszczał budynku komendy. Trudno też było wymagać, aby tryskał dobrym humorem. Stale bombardował województwo o jak najszybszą pomoc. Ciągle uspokajano go, że pamiętają o jego trudnościach. Wreszcie komendant doczekał się rezultatów swojej interwencji. Zawiadomiono go, że oddelegowano do Zabiegowa oficera dochodzeniowego z Częstochowy... Barbarę Śliwińską.

Nie takiej pomocy spodziewał się major Zajączkowski.

Nim jednak komenda wojewódzka załatwiła formalności po uprzednim przełamaniu sprzeciwu komendanta wojewódzkiego w Częstochowie, który bez entuzjazmu zgodził się oddelegować na czas nieokreślony jedną z pracowniczek, w Zabiegowie doszło do następnej tragedii.





Rozdział 5 Znowu ginie człowiek

Zabiegowo, chociaż jest najmniejszym miastem w całym województwie katowickim, stanowi jednak ważny węzeł kolejowy i ma dużą stację towarową. Miasto leży bowiem w miejscu, gdzie od wieków krzyżowały się szlaki handlowe ze wschodu na zachód i z północy na południe. Przez Zabiegowo przechodzą dziś transporty kolejowe ze Śląska wysyłane we wszystkie strony kraju, a także za granicę. Śtacja PKP w Zabiegowie była więc największym zakładem pracy w mieście.

W nocy czternastego sierpnia w mieszkaniu majora Zajączkowskiego zadźwięczał telefon.

Zanim Zajączkowski oprzytomniał i sięgnął po słuchawkę, zerknął z zawodowego przyzwyczajenia na leżący obok zegarek. Było właśnie dwadzieścia pięć minut po drugiej.

W aparacie odezwał się głos dyżurnego z komendy, kaprala Wąsikowskiego.

- Telefonował sierżant Szczygielski ze stacji kolejowej -meldował kapral. - Na torach kolejowych znaleźli zabitego.

- Kogo? - major był pełen jak najgorszych obaw.

- Zwrotniczy. Jego nazwisko Adam Delkot,

- W jaki sposób zginął?

- Zastrzelony z pistoletu.

- Zaalarmować ekipę dochodzeniową. Niech natychmiast jadą na stację i przystąpią do zabezpieczenia śladów. Ja tam także zaraz będę.

- Może po obywatela komendanta posłać nasz radiowóz?

- Nie. Niech wóz ściągnie z mieszkań ekipę dochodzeniową. Tak będzie prędzej. Ja i tak do stacji kolejowej mam niedaleko.

- Rozkaz - kapral położył słuchawkę.

Major pospiesznie się ubrał.

„Adam Delkot, Adam Delkot - myślał. - Przecież jego nazwiska nie było na naszej liście. Ten człowiek nie był ostrzeżony. Dam ja im... "

W kwadrans później Zajączkowski słuchał relacji starszego sierżanta Andrzeja Szczygielskiego, który wraz z sierżantem Bytoniem pełnił tej nocy służbę na dworcu kolejowym.

- Na dworcu - meldował starszy sierżant - noc upływała spokojnie. Nie interweniowaliśmy ani razu. Nawet pijaczków nie było. O godzinie pierwszej minut czterdzieści siedem wpadł do naszej dyżurki zastępca naczelnika stacji, obywatel

Stefan Miękosz. Pan major go zna?

- Mówcie dalej.

- Tak jest. Obywatel Miękosz był bardzo zdenerwowany. Powiedział, że telefonowali do niego z górki rozrządowej, że na torach leży zabity.

- Skąd?

- Z górki rozrządowej - wyjaśnił sierżant. - To taki nasyp, z którego wagony same się toczą. W ten sposób zestawia się składy pociągów towarowych.

- Rozumiem. Nie musicie mi tłumaczyć, co to jest górka rozrządowa. Mówcie dalej.

- Zabitym jest Adam Delkot, kolejarz. Tej nocy pełnił tam służbę. Natychmiast razem z Bytoniem i obywatelem Miękoszem udaliśmy się na miejsce wypadku.

- To daleko?

- Przeszło kilometr, obywatelu majorze.

- Mówcie dalej - major musiał z sierżanta wyciągać słowo po słowie.

- Znaleźliśmy Adama Delkota w miejscu wskazanym przez kolejarzy. Leżał pomiędzy torami na wznak, ale jak stwierdziłem, pierwotnie miał twarz na ziemi. Koledzy, kiedy go znaleźli, odwrócili ciało, myśląc, że ten człowiek żyje, a tylko zasłabł. Na piersi z lewej strony jest rana. Wygląda na postrzał. Przy zwłokach pozostawiłem Bytonia, a sam pobiegłem na stację, żeby zawiadomić komendę. Dyżur pełnił kapral Wąsikow- ski. On mnie poinformował, że obywatel major zaraz tu będzie, więc czekałem na stacji.

- Ekipa dochodzeniowa przyjechała?

- Nie. Wąsikowski mówił, że posyła po nich radiowóz. Oni mieszkają w różnych stronach miasta - tłumaczył sierżant -nie wszyscy mają telefony. Zanim się ich zbierze, zanim przyjadą do komendy po sprzęt... Ale powinni niedługo tu być.

- Kto to jest ten Delkot?

- Nie wiem. Nie znałem go.

- Jest tu w pobliżu Miękosz?

- Nie. Zastępca naczelnika stacji pozostał przy górce rozrządowej. Nieszczęście nieszczęściem, ale sformowane pociągi muszą odjeżdżać zgodnie z rozkładem jazdy. Obywatel Miękosz zajął się ponownym skierowaniem ludzi do pracy i wyszukaniem kogoś, kto zastąpiłby zabitego Delkota. Przy mnie telefonował z posterunku do naczelnika stacji, aby ten przejął służbę na dworcu.

- No tak - zgodził się major - słusznie zrobił, pociągi muszą jeździć. A naczelnik już jest?

- Właśnie jestem - w otwartych drzwiach stał mężczyzna w kolejarskim mundurze. - Otrzymałem wiadomość od kolegi Miękosza. Co za straszna historia. Aż się nie chce wierzyć. Więc znowu morderstwo w Zabiegowie? Jak wszyscy przypuszczali, zginął człowiek, którego nazwisko zaczyna się na literę ,,D".

- Pan go znał? — zapytał Zajączkowski po przywitaniu się z naczelnikiem.

- Naturalnie. Przeszło dwanaście lat pracowaliśmy razem. Spokojny człowiek, dobry fachowiec i taki los go spotkał. Za co?

- Ja także chciałbym to wiedzieć. Gdzie on mieszkał?

- W Paprotni. Sześć kilometrów stąd, w stronę Katowic.

- Wiem. Znam Paprotnię.

- Tam Delkot był początkowo robotnikiem przy podbijaniu torów. Potem skończył kurs dla zwrotniczych i ustawiaczy. Przeniesiono go do Zabiegowa. Do pracy dojeżdżał koleją. W Paprotni miał kawałek ziemi i domek.

- To starszy człowiek?

- Koło pięćdziesiątki. Ojciec czworga dzieci. Dwóch synów także pracuje na kolei. Jedna córka wyszła za mąż, najmłodsza bodaj w tym roku zdała maturę.

Rozumiem - przyznał major. - Delkot mieszkał poza Zabiegowem, dlatego nie miałem go na mojej liście.

Naturalnie on, jak i wszyscy mieszkańcy Zabiegowa, wiedział, że milicja ostrzegała ludzi, których nazwiska zaczynały się na ,,D", ale i tak na wiele by się to nic zdało - powiedział naczelnik. - Zabić kolejarza pracującego na stacji rozrządowej to nic trudnego. Wystarczy schować się za wagonem i czekać. Potem ucieczka pod wagonami i w pole.

- Macie przecież strażników pilnujących stacji towarowej.

Dwóch strażników na kilka kilometrów torów to lak, jakby

nikogo nie było.

W tej chwili do dyżurki weszli milicjanci z ekipy dochodzeniowej i lekarz. Major podniósł się z krzesła.

- Idziemy - polecił, a zwracając się do naczelnika dodał - pan pójdzie z nami?

- Nie. Nie chcę oglądać tego biedaka. A poza tym muszę być tutaj, na dworcu, aż do momentu, kiedy kolega Miękosz będzie mógł wrócić i pełnić swój dyżur. Chyba że byłbym panom potrzebny?

- Raczej nie - zaprzeczył major. - W razie czego wiemy przecież, gdzie pana szukać.

- Czy tam można dojechać? - zapytał jeden z funkcjonariuszy milicji.

- Wprawdzie koło torów kolejowych jest wąska ścieżka -wyjaśnił naczelnik - i w dzień może by udało się przejechać samochodem, ale w nocy nie ryzykowałbym.

- Idziemy - zadecydował major. - Starszy sierżant Szczygielski zna drogę i nas zaprowadzi.

- Tylko uważajcie, panowie, bo tam duży ruch - ostrzegał naczelnik. - Zestawiamy cztery pociągi towarowe i wagony toczą się po różnych torach bez hałasu, bo z górki rozrządowej bez lokomotywy.

Szli dość długo plątaniną torów. Cały teren oświetlały silne lampy elektryczne zawieszone na wysokich metalowych słupach. Było więc względnie jasno. Z daleka rysował się budyneczek, wzniesiony na usypisku mającym z dziesięć metrów wysokości.

- To górka rozrządowa - wyjaśniał Szczygielski, który często pełnił dyżury na stacji kolejowej i dobrze orientował się w terenie. - Ten budynek, to posterunek dyspozytora i tam umieszczone są przekładnie zwrotnic. Z góry widać wszystkie tory i można kierować ruchem wagonów. Delkota zastrzelono z tamtej strony górki. Jakieś pół kilometra od posterunku.

- Wiecie, kto go znalazł?

- Pomocnik dyspozytora. Nazywa się Karol Lipkowski.

Poleciłem mu, żeby czekał na nas na posterunku.

Na pierwszym piętrze budynku, a raczej kwadratowej wieży, milicjanci zastali trzech ludzi. Jednego z nich major znał z widzenia, gdyż często spotykał go na dworcu kolejowym. Domyślił się, że jest to zastępca naczelnika stacji, Franciszek Miękosz. Dwaj pozostali przedstawili się. Byli to: wspomniany przez Szczygielskiego Karol Lipkowski i dyspozytor Edward Nowak.

- To pan znalazł zabitego? - zapytał major Lipkowskiego. -Jak to się stało?

- Zauważyłem - zamiast zapytanego odpowiedział dyspozytor - że wagony nie są sczepiane. Wysłałem więc kolegę Lipkowskiego, aby sprawdził, co się tam dzieje. Lipkowski szukał Delkota, wołał go, wreszcie znalazł leżącego pomiędzy trzecim i czwartym torem. Zaalarmował mnie i pozostałych pracowników naszej górki.

- Jak pan zauważył, że wagony nie są sczepione? - major niezbyt orientował się w sytuacji.

- Może ja panu majorowi - wtrącił się Miękosz - wytłumaczę, na czym polega praca tego posterunku i górki rozrządowej. Podejdźmy do okna.

Aż trzy ściany tego pomieszczenia stanowiły wielkie okna. Do jednego z nich zbliżył się Miękosz wraz z milicjantami.

- Widzą panowie z tej strony górki tory kolejowe rozchodzące się w kształcie wielkiego wachlarza. Z drugiej strony górki jest tylko jeden tor. Tutaj możemy zestawiać od razu sześć lub siedem pociągów towarowych. Z Katowic, Bytomia, Sosnowca i innych wielkich miast Śląska przychodzą do nas wagony kolejowe o różnym miejscu przeznaczenia. My je segregujemy i zestawiamy w takie składy, żeby tworzyć pociągi bezpośrednie, idące z Zabiegowa do docelowej dużej stacji, na przykład do Szczecina, albo pociągi zbiorowe, jadące wytyczoną trasą i dostarczające ładunki do kolejnych stacji położonych przy tej trasie. Naturalnie, pociągi bezpośrednie idą szybko, nie zatrzymują się prawie nigdzie, aż dopiero na krańcowej stacji. Można je nazwać ekspresami towarowymi. Zbiorowe stają wszędzie, gdzie trzeba odczepić jeden lub więcej wagonów albo tam, gdzie doczepia się dalsze.

- To nie można tego robić od razu w Katowicach czy Bytomiu?

- Naturalnie, że można. Na Śląsku jest kilka wielkich stacji rozrządowych, gdzie składa się dziennie setki najrozmaitszych pociągów towarowych. Ale to wszystko nie wystarcza. Nawet największa stacja rozrządowa ma swoją optymalną wielkość i dalsza jej rozbudowa przynosi efekty odwrotne do zamierzonych. Dlatego też muszą istnieć i takie jak Zabiegowo, dokąd kieruje się z różnych punktów Śląska wagony z towarem na północ i na zachód, my zaś tutaj składamy z tego odpowiednie pociągi.

- Jak to się robi? - major uważał, że im więcej pozna kolejowych tajemnic, tym łatwiej mu będzie prowadzić śledztwo.

- Na torach z górki rozrządowej formujemy składy: na przykład na pierwszym bezpośredni do Szczecina. Na drugim zbiorowy do Zielonej Góry i Gorzowa. Na trzecim bezpośredni do Wrocławia, na czwartym zbiorowy do Wałbrzycha i Jeleniej Góry. Na piątym zbiorowy do Kielc i Radomia. Pociągi, które przyszły z terenu Śląska do Zabiegowa, kolejno wjeżdżają na górkę z tamtej strony, od dworca osobowego. Tutaj rozczepia się wagony, które toczą się ze spadku własną siłą ciężkości, i od razu są kierowane na odpowiednie tory. Spinacz łączy je tam w skład pociągu.

- A skąd spinacz wie, na jaki tor poleci wagon?

- Ma grafik, taki sam jak i dyspozytor w tej budzie.

Poza tym widzi, w jaki sposób przełożone są zwrotnice. Poznaje to po kształcie tablic świetlnych.

- Ciągle jednak nie rozumiem, w jaki sposób dyspozytor mógł stąd spostrzec, że wagony nie są sczepione. Pomimo tych latarń jest dość ciemno i zbyt daleko, aby to zobaczyć.

- On nie widział, on słyszał.

- Co słyszał?

- Wagon tocząc się z górki uderza o stojący skład pociągu i właśnie w tym momencie zostaje z nim sczepiony. Słychać wyraźnie jedno uderzenie. Natomiast jeśli zwrotniczy nie przyczepi wagonu, pojazd po uderzeniu w skład pociągu cofnie się i zatrzyma o parę metrów od składu.

- To także będzie słychać tylko jedno uderzenie.

- Słusznie, panie majorze. Ale jeśli następnie spuścimy na ten sam tor znowu jakieś wagony, to najpierw uderzą one w ten wolno stojący, a on z kolei stuknie w zestawiany skład pociągu, odbije się od niego i z powrotem uderzy w wagony znajdujące się pomiędzy nim a górką. Będziemy więc słyszeli co najmniej dwa uderzenia, a często nawet więcej. Właśnie kolega Nowak po tym hałasie zorientował się, że coś jest nie w porządku, i posłał tam Lipkowskiego, żeby sprawdził...

- Tak było, jak naczelnik mówi - poświadczyli pozostali dwaj kolejarze.

- A dalej?

- Poszedłem na tory - zaczął wyjaśniać Lipkowski - i widzę, że w zbiorowym do Kielc trzy wagony nie są sczepione. A w tym do Szczecina także jeden wagon odstaje. Wołam: „Delkot, co się z wami dzieje?" Nikt nie odpowiada. Myślałem, że może odszedł na chwilkę. Wiadomo, czasem człowiek musi. Rozglądam się wokół, nikogo nie ma. Przeszedłem przez czwarty tor, gdzie zestawiano Wałbrzych. Widzę z daleka coś ciemnego między szynami. Podchodzę bliżej. Już się zorientowałem, że to leży człowiek. Podbiegłem. Tak, to Delkot. Leżał na ziemi pomiędzy trzecim i czwartym torem, z głową na podkładzie kolejowym. Myślałem, że może zasłabł. Więc go odwracam. Czuję na dłoni coś mokrego, a on mi leci przez ręce. Patrzę, mam czerwone palce. A i mundur Delkota na piersiach to jedna mokra plama. Zrozumiałem, że stało się coś strasznego. Na sąsiednich torach jechała właśnie lokomotywa przetokowa, więc ją zatrzymałem. Wyszli z niej maszynista i pomocnik, także obejrzeli zwrotniczego i mówią: „Już mu nic nie pomoże. Nie żyje. Trzeba wołać milicję '. Wróciłem na posterunek, kolega Nowak zaraz połączył się z naczelnikiem stacji i zawiadomił go o nieszczęściu.

- Ja - wtrącił Miękosz - natychmiast pobiegłem do dyżurki milicji.

- Na razie dziękujemy panom. Później sporządzimy oficjalny protokół, a teraz pójdziemy na miejsce zbrodni. Szczygielski, znacie drogę? - zapytał major.

- Pójdę z panami - ofiarował się Lipkowski - tam teraz duży ruch wagonów. Trzeba bardzo uważać.

Ciała pilnował sierżant Bytoń. Lekarz po krótkim badaniu orzekł, że śmierć nastąpiła na skutek rany postrzałowej. O kierunku strzału nie można już niczego powiedzieć, bo zwłoki były ruszane. Z jakiego pistoletu wyszedł śmiertelny pocisk, to ustali dopiero sekcja zwłok. Żadnych śladów nie udało się wykryć, nawet łuski pocisku. Miejsce było dokładnie zadeptane przez ludzi, którzy znaleźli leżącego kolejarza i próbowali mu spieszyć z ratunkiem. W tej sytuacji dochodzenie ograniczyło się do dokonania kilku zdjęć, chociaż i One nie odtwarzały pierwotnego stanu położenia ciała zabitego.

- Delkot pracował sam?

- Tak. W nocy nie ma takiego pośpiechu jak w dzień i jeden człowiek dawał sobie doskonale radę z tą robotą. Wagony spuszczano z górki wtedy, kiedy poprzednie dołączyły do odpowiedniego składu. W dzień nie czeka się, a wagony lecą jeden za drugim. Wtedy naturalnie potrzeba więcej ludzi -objaśniał Lipkowski.

- Nikogo więcej tu nie było?

- Na sąsiednich torach jeździła lokomotywa przetokowa. Odciągała gotowe już składy i zbierała puste wagony, które wracały na Śląsk z innymi pociągami, a tutaj były odczepiane i zostawiane na torach.

- Gdzie oni są?

Kolejarze rozejrzeli się.

- Zaraz lokomotywa będzie jechać w naszym kierunku -wyjaśnił jeden z nich. - Właśnie zabierają wagony z piętnastego toru.

- Chciałbym porozmawiać z maszynistą i jego pomocnikiem.

- Jak będą przejeżdżali koło nas, to ich zatrzymamy -ofiarował się jeden z kolejarzy. - Za chwilę tu będą.

Na trzy krótkie gwizdki lokomotywa ciągnąca pięć wagonów zatrzymała się w pobliżu grupki milicjantów. Maszynista i pomocnik zeszli na ziemię.

- Widzieli panowie Delkota pracującego tutaj? - zapytał major.

- Czy to jest Delkot, my nie wiedzieliśmy - powiedział maszynista - bo pracowaliśmy na dalszych torach. Alu widzieliśmy, że ktoś sczepia wagony.

Ale Delkota znaliście, panowie?

No pewnie - poświadczył pomocnik. - Tyle lat się pmcuje na tej stacji, wszyscy się znają.

Widzieliście jakieś inne sylwetki na torach?

Nie - obaj kolejarze zgodnie oświadczyli.

A wystrzał? Przecież musieliście go słyszeć.

- Nasza maszyna hałasuje. Wagony lecą z góry także stukając na szynach. A na sąsiednich torach co parę minut leci osobowy albo towarowy bezpośredni, który w Zabiegowie nie zatrzymuje się. Tu i z armaty można wystrzelić, a nikt nie zwróci uwagi.

Właśnie w tej chwili, jakby na potwierdzenie zeznań kolejarzy, przeleciał z łoskotem jakiś jaskrawo oświetlony pospieszny. Huk był tak wielki, że oficer milicji nie słyszał, co do niego mówią ludzie stojący w odległości zaledwie dwóch metrów.

Po wydaniu zarządzeń w sprawie zabrania zwłok zabitego, major i ekipa dochodzeniowa wrócili na stację. Przed swoim odejściem major zobowiązał wszystkich kolejarzy do stawienia się następnego dnia w komendzie milicji w celu spisania zeznań. Na pytanie naczelnika stacji o rezultaty pracy milicji, oficer rozłożył ręce.

- Przeszukamy teren za dnia. Może wtedy coś znajdziemy.

Kolejarz uśmiechnął się sceptycznie, ale naturalnie nie

skomentował słów komendanta milicji, a z wisielczym humorem zauważył:

- Dobrze, że moje nazwisko zaczyna się na literę ,,R". Mam jeszcze trochę czasu. Teraz na tapetę wejdzie „E".

Te słowa mogły być prawdą. Już zginęli: Adamiak, Borzęcka, Czerwonomiejski i Delkot. Wszystko zgodnie z kolejnością alfabetu. Major Zajączkowski czuł, że ogarnia go przerażenie.

Robił, co w jego mocy, niestety, nie zdołał przeszkodzić kolejnemu morderstwu.

Ile ich jeszcze nastąpi w tak cichym i spokojnym dawniej Zabiegowie?





Rozdział 6 Narada sztabowa

Czwartego dnia po zabójstwie Adama Delkota do Zabiegowa przyjechała oddelegowana z Częstochowy porucznik Barbara Śliwińska. Nazajutrz, po przybyciu do komendy MO, zamknęła się w przydzielonym jej pokoju i zabrała się do studiowania grubych teczek z aktami.

Major Stanisław Zajączkowski co najmniej dwa razy dziennie zaglądał do tego pokoju. Zawsze jednak widział młodą dziewczynę przy stole założonym papierkami. A kiedy rzucał pytanie: „Jak tam idzie?" - otrzymywał odpowiedź, że pani porucznik jeszcze nie ma wyrobionego zdania na całokształt tajemniczych morderstw, które tak dotknęły mieszkańców Zabiegowa.

Komendant zaczął się niecierpliwić i zastanawiać, co też ta dziewczyna może robić, jeżeli przez cztery dni nie zdołała przeczytać kilku teczek z papierami. Sprawa jest przecież jasna. Jedyny problem, to w jaki sposób ująć szaleńca, zanim popełni następną zbrodnię.

Taka tępa czy też uczy się na pamięć? - zwierzał się Zajączkowski kapitanowi Zygmuntowi Poleszczukowi. — Słusznie miałem jak najgorsze przeczucia, kiedy dowiedziałem się, że województwo wpakowało nam babę na kark.

- Poczekajmy, co ona nam powie - kapitan uspokajał zbyt krewkiego przełożonego.

Wreszcie piątego dnia Śliwińska zawiadomiła komendanta, że skończyła czytanie akt. Major postanowił natychmiast zwołać naradę wszystkich oficerów. Sprawy bowiem układały się jak najgorzej. W Zabiegowie wybuchła prawdziwa panika, a komenda wojewódzka, którą przecież tyle razy proszono o pomoc, nie kwapiła się do tego. Za to pod adresem milicji w Zabiegowie słała słowa nagany, że jest za mało operatywna, bo dopuściła do następnej zbrodni, chociaż można było przewidzieć, że ofiarą mordercy będzie człowiek o nazwisku zaczynającym się na literę ,,D". Zajączkowski, kiedy otrzymał ten „pasztet" z Katowic, szalał tak, że nawet panna Zosia bała się wejść do jego gabinetu.

Wszyscy zebrali się u komendanta. Zosia przyniosła kawę, postawiła ją przed każdym z oficerów i po cichutku zamknęła drzwi. Miała przykazane, że choćby się paliło, nikt nie ma prawa przerwać tego zebrania.

- Panowie - major otworzył obrady małej grupki - nie będę wam o tym mówić, bo sami wiecie, jaka się wytworzyła sytuacja w mieście i u nas w komendzie. Muszę stwierdzić, że ludzie, którzy prowadzili śledztwo w tej cholernej sprawie, zrobili dosłownie wszystko, a nawet więcej, niż można było zrobić. Niestety, bez skutku. Dochodzenie nie posunęło się ani o krok naprzód, a już mamy cztery trupy. Radźcie, co robić.

- Wal, Baśka - kapitan Poleszczuk zachęcał Śliwińską. - Ty masz na to wszystko świeży pogląd.

„Już się zwąchali, już są na ty - przemknęło przez głowę majora. Wydało mu się to czymś wysoce niestosownym. -Poleszczukowi wystarczy, żeby ktoś nosił kieckę i miał twarz ładniejszą od garnka ubrudzonego sadzą, a natychmiast startuje. Co za babiarz. A ona jeszcze się do niego mizdrzy i szczerzy zęby".

- Cóż ja - broniła się Śliwińska. - Jestem dopiero piąty dzień w Zabiegowie. Raczej niech mówią bardziej doświadczeni ode mnie.

- Więc dobrze, ja zacznę - zadecydował Zajączkowski. -Mamy do czynienia z jakimś szaleńcem, wariatem lub zboczeńcem. Człowiekiem opanowanym obsesją mordu. Zabija bez powodu, dbając jedynie o kolejność alfabetyczną nazwisk swoich ofiar. Właśnie irracjonalność tych mordów jest największą przeszkodą w wykryciu mordercy. Brakuje bowiem uzasadnienia, dlaczego ginie Delkot, a nie Dębnicki lub Dederko. Ów przypadkowy zestaw ofiar wywołuje panikę w mieście. Przyznaję, że nasza rola, rola milicji, jest bardzo trudna. Działamy po omacku. Jedyny sposób ujęcia przestępcy, to złapanie go na gorącym uczynku. A że, jak wiemy, zbrodniarz poza innymi sposobami zadawania śmierci rozporządza także pistoletem, z naszego punktu widzenia sprawa przedstawia się całkiem niekorzystnie. Nawet najlepiej opracowana pułapka może pociągnąć za sobą śmierć kolejnej ofiary i, niewykluczone, kogoś z naszych ludzi.

- Mimo to musimy iść tą drogą. Nie widzę innego sposobu -kapitan Poleszczuk poparł wywody komendanta milicji.

- Oczywiście. Kto wstąpił na służbę do MO, musi być przygotowany na niebezpieczeństwo, nawet na śmierć. Ale najgorsze jest to, że nie możemy zapewnić stuprocentowego bezpieczeństwa tym, którym grozi napad szaleńca.

- Ludziom o nazwiskach zaczynających się na ,,E" -dopowiedział podporucznik Rzeszotko.

- Na szczęście mamy w Zabiegowie tylko siedem osób z takimi nazwiskami - wyjaśnił kapitan Poleszczuk - a w sąsiednich gminach zaledwie jedenaście. Takiej garstce jeszcze możemy zapewnić ochronę osobistą w dzień i w nocy.

Nie siedem, a sześć - poprawił Zajączkowski - przed godziną telefonował do mnie Emilianowicz, ten dentysta, że do wyjaśnienia sprawy wyjeżdża z Zabiegowa. Dodał, że wprawdzie każdy człowiek musi umrzeć, on jednak woli, zeby to nie nastąpiło tak szybko i przez nieudolność milicji. Mało mnie szlagnie trafił, ale co mu mogłem odpowiedzieć?

- Tym lepiej, że sześciu. Morderca będzie miał coraz mniejszy wybór.

- Może się przerzuci na następną literę? Na ,,F". Tych chyba jest więcej - zastanawiał się podporucznik Rzeszotko. -Przecież niekoniecznie musi mordować w kolejności liter w alfabecie.

- Oczywiście, że musi - energicznie zaprzeczył major. - Taki wariat nie jest zdolny do chłodnego rozumowania. Coś mu we łbie stuknęło, że w kolejności liter, i tego będzie się trzymał. Aż wpadnie.

- Oby tak było - westchnął Rzeszotko.

- Reasumując - włączył się kapitan Poleszczuk - musimy jak pająk rozpiąć sieci i czekać, aż nasza mucha w nie wpadnie. Już od trzech dni wywiadowcy roztaczają ścisły nadzór nad wszystkimi osobami, z których każda może być przyszłą ofiarą zboczeńca. Nasi ludzie są uzbrojeni i mają polecenie użycia broni nawet bez ostrzeżenia. Niestety, to ryzyko musimy wziąć na siebie. Ochrona jest tak zorganizowana, aby nikt poza zainteresowanymi nie wiedział o niej.

- To jest niemożliwe - zabrał głos porucznik Andrzej Stefański, ten który w komendzie zajmował się sprawami ruchu kołowego, a dotychczas w milczeniu przysłuchiwał się dyskusji.

- Dlaczego? - zdziwił się kapitan Poleszczuk.

- Dlatego, że tutaj, w Zabiegowie, wszyscy wszystkich znają. Zbyt małe miasto, aby udało się cokolwiek zachować w tajemnicy. Nasi ludzie, bez względu na to, czy chodzą w mundurach, czy przebrani za krakusów, i tak będą natychmiast rozpoznam na ulicy. Przestępca rekrutuje się spośród mieszkańców naszego miasta. Zna tu na pewno, choćby tylko z widzenia, całą kadrę oficerską i podoficerską. Będzie więc siedział cicho i spokojnie tak długo, dopóki nie zdejmiemy ochrony. Przecież nie możemy jej przedłużać w nieskończoność. A następnego dnia z zimną krwią zamorduje kolejną ofiarę.

- Waszym zdaniem - major Zajączkowski okazywał coraz silniejsze zdenerwowanie - nie ma żadnego sposobu, żeby przerwać ten ciąg morderstw?

- Tego nie powiedziałem - bronił się Stefański - twierdzę jedynie, że sposób proponowany przez kapitana nie da żadnego efektu.

- A co proponujecie w zamian?

- Nie wiem - porucznik bezradnie wzruszył ramionami. -Naprawdę nie wiem.

- Może wobec tego sprowadzić wywiadowców z innych miast i z województwa - podpowiedział Rzeszotko. - My demonstracyjnie zdjęlibyśmy naszych ludzi, a tamci, nikomu nie znani, objęliby ochronę w tajemnicy nawet przed najbardziej zainteresowanymi. To mogłoby zmylić przestępcę, który poczułby się bezpiecznie i spróbowałby wznowić swoją działalność.

- Sposób może i dobry, ale niewykonalny. W tej chwili sytuacja zarówno w innych miastach, jak i w województwie jest taka, że jesteśmy zdani wyłącznie na własne siły. Większą pomoc moglibyśmy dostać najwcześniej na początku października.

- Do tego czasu nasz iks - uśmiechnął się kapitan Poleszczuk - gotów nam wystrzelać z połowę liter alfabetu.

Nie będzie tak źle - odezwała się nagle porucznik Śliwińska.

Tak sądzisz, Baśka? - kapitan jakby się popisywał zażyłością z przystojną dziewczyną.

- Nie sądzę. Jestem tego pewna.

Może nam to szerzej wyjaśnicie - majora zirytowała spokojna pewność młodej kobiety.

- Proszę bardzo - Śliwińska z podniecenia aż się lekko zarumieniła. - Postaram się mówić jak najkrócej.

- Mamy czas aż do następnego morderstwa - mruknął Stefański.

- Przepraszam, że ośmielam się krytykować starszych stopniem, wiekiem i doświadczeniem, ale wydaje mi się, że w tej sprawie został popełniony zasadniczy błąd.

- Jaki? - zaperzył się major Zajączkowski, który słusznie mógł czuć się dotknięty tymi słowami. On bowiem od samego początku kierował śledztwem.

- Otóż stworzono hipotezę, że mamy do czynienia z szaleńcem czy też ze zboczeńcem, i w tym kierunku prowadzono wszelkie czynności milicyjne.

- A jak inaczej wytłumaczyć fakt, że ludzie giną w kolejności liter alfabetu?

- Gdybym chciała zamordować majora Zajączkowskiego -uśmiechnęła się dziewczyna - dochodzenie poszłoby określonym tropem. Starałoby się odpowiedzieć na pytanie, kto może mieć korzyść z tej zbrodni. Komu specjalnie zależało na usunięciu komendanta MO z grona żyjących? A jeżeli zamorduję kolejno Uzdowskiego, Wojtaszka, Zajączkowskiego i Żebrowskiego, nikt nie będzie badał powodów mordu na Zajączkowskim, a wszyscy będą poszukiwać niepoczytalnego szaleńca.

- W tym, co mówi Baśka, jest sporo słuszności - mruknął Stefański, a major dowiedział się w ten sposób, że jeszcze jeden z jego oficerów zdążył się zaprzyjaźnić z nową koleżanką. Co to znaczy ładna buzia!

- To jest teza bez pokrycia - zaoponował Poleszczuk.

- Waszej o szaleńcu także nie potwierdzają dowody.

- Dowodem są trupy. Aż cztery.

- Takim samym są i w moim rozumieniu. Przejrzałam wszystkie książki traktujące o kryminalistyce, naturalnie te w języku polskim.

- Wszystkie dwie - uśmiechnął się Stefański.

- Trochę więcej - zaoponowała Śliwińska - a ponadto przeczytałam najrozmaitsze pitavale, a także sprawy naszych rodzimych „wampirów". Jedna rzecz tam stale się powtarza. Ci zboczeńcy, czy też, jak ich nazywa kapitan Poleszczuk, „szaleńcy", przy całym sprycie pozwalającym tym ludziom nieraz dość długo uprawiać morderczy proceder, nie mają wyobraźni. Zabijają według ściśle ustalonego schematu.

- Prawie każdy zawodowy przestępca ma swoją ulubioną technikę, którą się najczęściej posługuje - podporucznik Rzeszotko uznał za słuszne zaakcentować, że i on zna się na tych sprawach.

- To prawda - przyznał porucznik w spódnicy. - Zwykle postępują w podobny sposób. Technikę jednego kasiarza łatwo odróżnić od pracy innego. A tutaj mamy do czynienia z czymś zupełnie innym. Cztery morderstwa i aż trzy sposoby ich popełnienia. Najpierw ostry nóż czy też szpikulec. Później siekiera i dopiero dwie następne zbrodnie popełniono za pomocą pistoletu. To zresztą zupełnie zrozumiałe dlaczego.

- Dlaczego? - powtórzył major.

- Warunki tych dwóch ostatnich morderstw determinowały użycie właśnie broni palnej.

- Nie rozumiem - włączył się porucznik Stefański.

- Proszę spojrzeć na zdjęcie przedstawiające twarz

Czerwonomiejskiego. Na tym obliczu widać wyraz ogromnego przerażenia, ale także i zdziwienia. Ten człowiek nie dopuściłby do siebie mordercy na bliższą odległość. Przynajmniej walczyłby z nim. Miał przecież nóż. Ślady tej walki byłyby widoczne w szklarni, a może i na osobie przestępcy. Broń palna terroryzuje z dale ka.

- Jednakże - przypomniał Zajączkowski - strzał do Czerwonomiejskiego oddano z niewielkiej odległości. Dwa i pół do trzech metrów, jak to określił rusznikarz.

- To wcale nie przeszkadza, że morderca sterroryzował swoją ofiarę już przedtem i grożąc pistoletem, zbliżył się na trzy metry, aby nie ryzykować i móc zabić jednym strzałem. Jeszcze wyraźniej to widać, jeżeli przyjrzymy się okolicznościom śmierci Delkota. Kolejarz pracował wśród jeżdżących wagonów. Wiedział, że na tym terenie jest sam jeden. Musiał także wiedzieć o „alfabetycznym mordercy", jak go tutaj w Zabiegowie zwykło się nazywać. Nazwisko kolejarza zaczynało się właśnie na „D". Chociaż więc jako mieszkaniec sąsiedniej miejscowości Delkot może nie czuł się tak zagrożony, jak ludzie z Zabiegowa, których nazwiska zaczynały się na tę samą literę, jednakże na pewno nie dopuściłby do siebie na pustkowiu kogoś obcego.

- To mógł nie być obcy, lecz bardzo dobry znajomy.

- Nawet obecność najlepszego znajomego o północy na stacji towarowej każdemu wyda się podejrzana. Tym bardziej wtedy, gdy całe miasto jest ogarnięte paniką. Co innego strzał zza węgła wagonu w stronę niczego nie spodziewającego się kolejarza. A potem ucieczka przez pola do miasta. Pistolet dawał przestępcy poczucie stuprocentowego bezpieczeństwa. W moim rozumowaniu zakładam, że zarówno Czerwonomiejski, jak i Delkot zginęli z tej samej broni i z rąk tego samego człowieka, bo teoretycznie biorąc mogło być zupełnie inaczej, ktoś trzeci mógł się podszyć pod poszukiwanego przez nas mordercę i na jego konto załatwić swoje osobiste porachunki.

- To ta sama broń - wyjaśnił major. - Dzisiaj przysłano z Katowic wyniki ekspertyzy. Nie zdążyłem ich jeszcze dołączyć do waszych akt.

- Byłam najzupełniej przekonana, że cały czas mamy do czynienia z jednym zbrodniarzem.

- Reasumując więc, do jakich, Baśka, doszłaś wniosków? -zapytał kapitan.

- Uważam, że przestępca, chcąc sobie zapewnić bezkarność i sprowadzić dochodzenie na błędne tory, zamordował trzech zupełnie przypadkowych, wybranych na ślepo ludzi i tego czwartego, którego chciał sprzątnąć.

- Delkota?

- Niekoniecznie. W każdym razie jedną z osób spośród tej czwórki.

- A dlaczego nie z sześciu czy dziewięciu - major Zajączkowski nie umiał opanować irytacji, w jaką wprawiało go rozumowanie dziewczyny i jej chłodna pewność.

- Dlatego nie dziewięciu, bo przestępca doskonale zdaje sobie sprawę, że ryzyko jego działania z każdą chwilą zwiększa się do kwadratu. Cztery ofiary, to dla niego najlepszy układ. Jedna zbrodnia wywołała zdziwienie. Drugiej jeszcze nikt nie kojarzył z pierwszą. Przy trzeciej ludzie zaczęli się zastanawiać, czy nie mamy do czynienia z wariatem. Czwarta utwierdziła w tym mniemaniu już nie tylko opinię publiczną Zabiegowa, ale i całego kraju, nawet fachowców milicji. Zbrodniarz swój cel osiągnął przy stosunkowo małym ryzyku. Po cóż mu dalsze trupy?

- Twierdzicie zatem, że po tych czterech morderstwach w Zabiegowie zapanuje spokój?

- Jestem tego absolutnie pewna. Tym bardziej że przestępca ma idealną „wymówkę", aby zaprzestać swojej działalności.

- Jaką?

- Właśnie tę, że doszedł do litery „E", że nazwisk zaczynających się na tę literę jest w mieście kilka, że wszystkie osoby noszące te nazwiska otrzymały ochronę milicyjną. Opinia publiczna chętnie wytłumaczy sobie zanik aktywności przestępcy tym, że się przestraszył i, przynajmniej na razie, dał spokój. A przecież rasowy szaleniec, za jakiego nawet w tym pokoju uważa się przestępcę, nie splami swojego honoru opuszczeniem choćby jednej litery alfabetu.

- Uważacie - jadowitym tonem powiedział komendant - że wszelkie środki ostrożności, które zarządziłem, nie mają najmniejszego sensu? Prawda?

Porucznik Barbara Śliwińska zmieszała się:

- Tego przecież nie powiedziałam...

- Ale to wynika wyraźnie z waszych słów, że więcej morderstw nie będzie. Czy nie tak?

- Jestem przekonana, że nie będzie - przyznała dziewczyna -jednakże w takiej sprawie jak ta, nigdy za dużo ostrożności. Dlatego też uważam, że zarządzenia obywatela majora są słuszne i powinny być utrzymane...

- Dobrze, że chociaż to nam przyznajecie - przerwał Zajączkowski.

- ... ale - Śliwińska dokończyła rozpoczętą myśl - te środki nie doprowadzą do ujęcia przestępcy.

- A co, waszym zdaniem, może do tego doprowadzić?

- Wyłącznie bardzo staranne i dokładne śledztwo. Rozpatrywanie każdej zbrodni osobno, jak i w ogólnym aspekcie. To jedyna metoda, aby w końcu uchwycić za koniec nitki, która nas doprowadzi do kłębka.

- Waszym zdaniem śledztwo było źle prowadzone? - major aż kipiał ze złości.

- Niestety - dziewczyna smętnie skłoniła głowę - źle. A może nawet nie tyle źle, co zbyt pobieżnie. Dotyczy to przede wszystkim tych dwóch pierwszych wypadków, bo błędy w dwóch pozostałych są już logicznym następstwem fałszywych założeń, że zbrodnie są dziełem szaleńca.

- A jakież to błędy popełniliśmy? - kapitan Poleszczuk także poczuł się dotknięty ostrą krytyką częstochowianki.

- Sprawa jest rzeczywiście nieznośnie trudna - pani porucznik najwyraźniej usiłowała złagodzić powstałe napięcie - jednakże dochodzenie było zbyt płytkie. W żadnym z czterech wypadków nie próbowano odpowiedzieć na zasadnicze pytanie znane już w prawie rzymskim ,,is facit, cui prodest", czyli ten jest sprawcą, kto ma z tego korzyść. Cóż my wiemy o dwóch pierwszych ofiarach? Prawie nic. Młody chuligan ślizgający się przez życie na pograniczu kryminału i staruszka handlująca bimbrem czy też czystą wyborową. Ustalono parę kontaktów tych ludzi. I nic poza tym. Nie znamy ani ich przeszłości, ani ich charakteru. Środowisko, w którym przebywali, tylko muśnięte pobieżnym wywiadem, i to robionym jedynie pod kątem najszybszego znalezienia kogoś, kogo by można było obciążyć podejrzeniem o popełnienie zbrodni. Przyznaję, że przy większości pospolitych przestępstw taka praca wystarcza. Ale nie w tak poważnej sprawie.

- Ale nam się dostało - roześmiał się kapitan Poleszczuk, któremu zaimponował zapał i szczerość pani porucznik, nie wahającej się wygarnąć w oczy zwierzchnikom, co myśli o nich i ich robocie - ostra jesteś, Kaśka!

- Nie bądź za słodki - odparowała dziewczyna - bo cię rozliżą. Nie wiesz o tym?

- Mówcie dalej - major starał się zachować bezbronność przewodniczącego narady sztabowej.

- Moim zdaniem należy zacząć od początku. Jak to się mówi od ,,A".

- Zgadza się. Od Adamiaka - porucznik Stefański był stosunkowo najmniej zainteresowany „alfabetycznym mordercą", dlatego też nie denerwował się ani nie tracił humoru.

- Właśnie od Adamiaka, nie zaniedbując trzech następnych ofiar. Na tym, co mamy w aktach, można położyć krzyżyk i prowadzić dochodzenie od punktu zerowego. Trzeba poznać dokładnie tych ludzi. Zbadać ich przeszłość, charaktery, rozszyfrować najmniejsze i najtajniejsze tajemnice.

- Co nam z tego przyjdzie? Nie piszemy powieści psychologicznej, lecz prowadzimy dochodzenie w sprawie czterech morderstw.

- Nigdy o tym nie zapomniałam. Kiedy dogłębnie poznamy ofiary, w jednym przynajmniej życiorysie odkryjemy jakąś skazę. Coś, co będzie punktem wyjścia do dalszej identyfikacji przestępcy i znalezienia powodu, dla którego popełnił on zbrodnię. Należy także zastanowić się nad psychiką mordercy. Z faktów już dzisiaj możemy wysnuć pewne wnioski co do jego osoby.

- Ciekaw jestem - mruknął major.

- Tak jest, obywatelu majorze - Śliwińska nie dawała się zbić z tropu. - Mogę scharakteryzować przestępcę jako człowieka zimnego i bezwzględnego, który dla osiągnięcia swojego celu nie waha się iść po trupach. Dla zabicia jednego zamordował z zimną krwią jeszcze trzy zupełnie przypadkowe osoby. Jestem pewna, że ten człowiek nie pierwszy raz odbiera bliźniemu życie. Jest mordercą recydywistą.

- Brawo! - Stefański uśmiechnął się życzliwie do koleżanki.

- Poza tym tego człowieka musiała prawdopodobnie spotkać jakaś wielka krzywda, prawdziwa lub urojona, od jednej z ofiar. To jest człowiek mściwy, swoją zemstę piastował w sercu przez całe lata. Proszę zauważyć, że w żadnej z popełnionych zbrodni przestępca nawet nie usiłował wprowadzić motywu rabunku i korzyści materialnej. Pozostaje więc nam jako pewnik, że tym motywem jest zemsta.

- Albo miłość - podpowiedział podporucznik Rzeszotko.

- Miłość mogłaby być takim motywem, gdyby nie to, że jedną z ofiar jest siedemdziesięciotrzyletnia staruszka.

- Z miłością nigdy nic nie wiadomo - podpowiedział porucznik Stefański - a może jakiś amant odpalony przed laty...

Wszyscy się roześmieli. Porucznikowi udało się osiągnąć swój cel. Nawet major lekko się uśmiechnął.

- Obawiam się - powiedział - że tego rodzaj u dochodzenie, o jakim mówi nowa koleżanka, jest w naszych warunkach bardzo trudne, właściwie niewykonalne. Mamy za mało ludzi, a żadnej pomocy z zewnątrz nie otrzymamy.

- Naturalnie dla was, dla męskich przedstawicieli milicji, takie dochodzenie jest nie do przeprowadzenia. Mężczyźni są na to za mało inteligentni, nie mają intuicji. Tu jest potrzebna subtelność i wyczucie kobiece. Żeby odróżnić prawdę od kłamstwa, życzliwość od niechęci i próby wprowadzenia w błąd. Mężczyzna jest zbyt gruboskórny, aby wczuć się w pewne sytuacje, zrozumieć je i wysnuć jakieś konkretne wnioski.

- A to się nam dostało! - Stefański bawił się coraz lepiej.

Pozostali członkowie narady nie wiedzieli, czy brać słowa

dziewczyny poważnie i obrazić się, czy też uważać, że są to dowcipy, i reagować na nie śmiechem. Wreszcie wybrali to drugie.

Co zaś do pomocy - Śliwińska zapalała się coraz bardziej - nie należy się oglądać na Katowice czy na Komendę Główną MO w Warszawie, ale poszukać pomocy tutaj, na miejscu, w Zabiegowie.

- ORMO? - rzucił kapitan.

- Nie. Nie ORMO. Po prostu miejscowe społeczeństwo.

- Dziękuję - przestraszył się Poleszczuk. - Otrzymaliśmy przeszło osiemset listów i telefonów. Z najrozmaitszymi informacjami. Ręce urobiliśmy sobie do łokci przy sprawdzaniu tego całego chłamu. Nic w tym nie było. Dosłownie nic.

- Wy także wprowadziliście społeczeństwo w błąd. Nic więc dziwnego, że dostawaliście błędne informacje.

- Jak to, wprowadziliśmy w błąd? - oburzył się major.

- Tropiliście szaleńca. A trzeba było badać przeszłość zabitych i szukać mordercy wśród normalnych ludzi. Jestem przekonana, że społeczeństwo nam pomoże. Lepiej niżby to zrobiły całe bataliony najbardziej wytrawnych wywiadowców.

- Jakie są wasze robocze wnioski z tej narady? - sucho zapytał komendant.

- Rozszerzyć śledztwo. Dokładnie zbadać przeszłość ofiar tajemniczego mordercy.

- Kto będzie to robił?

- Ja - krótko odpowiedziała Śliwińska.

- Sama?

- Nie. Z pomocą społeczeństwa Zabiegowa.

- Bierzecie na siebie wielką odpowiedzialność.

- Zdaję sobie z tego sprawę, ale nie uchylam się od odpowiedzialności.

- Pięknie! Przyjmujemy tę ofertę. Na wszelki wypadek utrzymam wszelkie dawne zarządzenia, a także będziemy prowadzili śledztwo w kierunku poprzednio przyjętym.

- Jak obywatel major uważa - zgodziła się dziewczyna.

- Naturalnie, proszę mnie stale informować o przebiegu waszej pracy - zastrzegł się Zajączkowski. - Możecie również liczyć na pomoc nas wszystkich. Nie chodzi tu bowiem o ambicje osobiste czy osiągnięcie błyskotliwego sukcesu, lecz o ujęcie niebezpiecznego przestępcy, mordercy czworga ludzi.

- Tak jest, obywatelu majorze.

Po naradzie zebrani rozeszli się do swoich zajęć. W pokoju został major z kapitanem.

- Co o tym myślisz? - zapytał Zajączkowski przyjaciela.

- Zabawna mała. A jaka pewna siebie.

- Ja bym raczej powiedział: głupia, zarozumiała gęś - major nie potrafił ukryć, że krytyka dziewczyny mocno go dotknęła. -A jaka bezczelna! Jak ona się wyraża o mężczyznach. Jakbym nie widział, że się do was mizdrzy i robi słodkie oczy.





Rozdział 7 Zwierzenia kelnerki

- Zona na wczasach, masz wolny wieczór - powiedziała Barbara Śliwińska do kapitana Zygmunta Poleszczuka - więc zabierz mnie na zwiedzanie Zabiegowa.

- Bardzo chętnie. Co ci pokazać?

Nocne życie waszego miasta.

Z tym to będzie gorzej. W „Karolince" wprawdzie jest muzyka, ale tylko do dwunastej.

Nie pójdziemy do „Karolinki'', lecz najpierw na kawę do „Gwiazdeczki", a później na kolację do „Śląskiej".

- Bój się Boga, do „Śląskiej"?! Przecież to straszna mordownia. Nie ma chyba tygodnia, żeby nasze patrole nie musiały tam interweniować. A poza tym, jak widzę, doskonale znasz Zabiegowo. Szczególnie od strony kawiarniano-restauracyjnej.

- Przecież samotna kobieta musi się gdzieś stołować i czasem pójść do kawiarni.

- A do stołówki to nie łaska? Tak jak my wszyscy.

- Czasem trzeba urozmaicić stołówkę jakąś inną knajpą.

- Radzę ci jednak, .Karolinkę". Lokal zupełnie przyzwoity, na kuchnię też nie można narzekać i publiczność inna niż w „Śląskiej".

- Ta inna publiczność wcale mnie nie interesuje. Wolę tę ze „Śląskiej".

- Myślałem, że mnie zapraszasz tak z tęsknoty serca, a jak słyszę to służbowo.

- Można połączyć pożyteczne z przyjemnym. Nie sądzisz?

- Zdaje się, że chcesz mnie zrobić w konia.

- Nic podobnego. Po prostu chcę się przyjrzeć kumplom Adamiaka. Przecież nie spotkam ich w „Karolince", gdzie uczęszczają raczej notable miasta... Od paru dni chodzę do „Śląskiej" na obiady. Już mnie tam znają. Ale wieczorem sama iść nie mogę.

- Chcesz, żebym ci służył za parawan?

- Za miłe towarzystwo.

- A co w zamian?

- Nie przypuszczałam, że jesteś interesowny.

- Trudno, taki jest ten świat.

- Będę... będę dla ciebie tak miła, jak tylko potrafię. Cały czas zarówno w „Gwiazdeczce", jak i w „Śląskiej". Zgoda?

- No, cóż... A potem?

- Potem nie licz na nic więcej. Żebyś się nie rozczarował. Uprzedzam z góry - zastrzegła się poważnie pani porucznik.

Około godziny szóstej po południu Zygmunt wstąpił po Barbarę. W eleganckiej, lecz nie rzucającej się zbytnio w oczy sukience, fryzurze prosto od fryzjera, Śliwińska prezentowała się nader interesująco.

Wyszli na ulicę. Kapitan objął dziewczynę i lekko ją przyciągnął do siebie. Nie protestowała. Nie wyjęła też dłoni z jego ręki. Szli jak para zakochanych. Prawie wszyscy, którzy ich mijali, patrzyli na nich znacząco. Większość też kłaniała się im. Oficera milicji znał przecież każdy w tym mieście, a personalia młodej dziewczyny także przestały być tajemnicą.

- Trzymam zakład - roześmiała się Śliwińska - że kiedy tylko twoja żona wróci z wczasów, dostaniesz po buzi za ten spacer i za trzymanie mnie za rękę.

Poleszczuk uśmiechnął się, ale na wszelki wypadek puścił dziewczynę i nieco się odsunął. Brawurował:

- Moja żona wie, że milicjant musi czasem robić pewne rzeczy, których służba wymaga.

- Tere-fere. Poczekaj, poczekaj.

Wejście ich dwojga do jedynej w Zabiegowie kawiarni wywołało małą sensację. Stali się przedmiotem natarczywej obserwacji, parę osób wolało spiesznie zapłacić rachunek i wycofać się z lokalu. Podeszła kelnerka:

- Dla pani porucznik jak zwykle lody czy coś innego? A pan, kapitanie?

Zamówili, a kiedy kelnerka odeszła, Poleszczuk zauważył:

- Widzisz, jak u nas jest. Spróbuj tu kogoś śledzić czy wybrać się na wywiad. Mieszkańcy znają nas ze stopnia, z nazwiska, a nawet wiedzą, gdzie który z nas mieszka. W takiej sytuacji odkrycie czegoś jest bardzo trudne.

- Wcale nietrudne - zaoponowała częstochowianka - trzeba po prostu zdobyć zaufanie środowiska, wytłumaczyć mu, że powinno nam pomagać. W interesie ogółu, a także i swoim własnym. Wtedy to, że wszyscy wszystkich znają, stanie się nie przeszkodą, lecz naszym atutem.

- Jesteś optymistką. Ciekaw jestem, w jaki sposób zdobędziesz zaufanie tych łobuziaków. Sama widziałaś, jak pryskali na nasz widok.

- Niekoniecznie ich. Wystarczy mi zaufanie tych, którzy ich znają i opowiedzą mi o nich to, czego chcę się dowiedzieć.

- Piję za twoje powodzenie - kapitan podniósł do ust kieliszek z winem.

- Za nasze powodzenie - poprawiła dziewczyna.

Po mile spędzonej godzinie w kawiarni, pani porucznik zerknęła na zegarek i zadecydowała:

- Posiedźmy tu jeszcze kwadrans i pójdziemy do „Śląskiej".

Zygmunt skrzywił się:

- Coś się tak uparła z tą knajpą? Jeżeli jesteś głodna, zapraszam do „Karolinki". Potańczymy sobie.

Nie pomogły jednak namowy oficera. Śliwińska nie dała się przekonać. Kiedy weszli do knajpy, zabawa była już w pełni. Na pewno połowa obecnego w „Śląskiej '' towarzystwa nie zdałaby egzaminu chodzenia po jednej desce. Wszystkie stoliki były zajęte. Na każdym stała albo bateria butelek po piwie, albo królowała przynajmniej jedna półlitrówka. Za to na zakąskach wyraźnie oszczędzano. Tylko gdzieniegdzie resztki na talerzach świadczyły, że przyniesiono tam jakieś gorące danie. Przeważał śledź lub kiełbasa z ogórkiem.

Na widok dwojga ludzi z milicji na sali zapanowała chwilowa cisza. Tu i ówdzie zaczęto wołać o rachunek. Na spotkanie przybyłych pospieszył pan Stasio, który w „Śląskiej" pełnił aż potrójną rolę: kierownika sali, szatniarza, a w razie potrzeby, także i wykidajły. Do tej ostatniej roli postawny, silnie zbudowany były bokser specjalnie się nadawał.

- Pan kapitan u nas? Służbowo?

- Ależ skądże - roześmiała się Śliwińska - po prostu wpadliśmy tu, żeby zjeść kolację. Szkoda, że nie ma żadnego wolnego stolika.

Pan Stasio nie okazał zdziwienia. Nie zdradził też żadnym drgnięciem twarzy, iż nie uwierzył w te zapewnienia. To nie był lokal, gdzie milicja zachodziła po to jedynie, żeby się posilić. A cóż dopiero dwoje oficerów MO.

- Dla tak miłych gości stoliczek musi się znaleźć. Gdzie państwo sobie życzą? Może tam, pod oknem?

Kierownik sali poszedł w tamtym kierunku, zamienił kilka słów z mocno podchmieloną kompanią sześciu piwoszy okupujących wskazany stolik. Pijacy pokiwali głowami i bez najmniejszego sprzeciwu przenieśli się do najbliższych sąsiadów, siedzących przy trzech połączonych stołach.

Kelnerka już uprzątała pobojowisko pustych butelek, szklanek i popielniczek pełnych niedopałków, a potem przyniosła obrus.

- Państwo pozwolą - z dumą zapraszał pan Stasio - stoliczek czeka.

Możemy zrobić doskonałe sznycelki - zachęcała kelnerka. -Mamy świeżutką cielęcinę.

- Niech będą sznycelki - zgodził się kapitan.

- Ale przedtem - zadysponowała dziewczyna - śledź w śmietanie i połówka klubowej. Gdyby tak jeszcze były kartofelki z wody...

Niestety. O tej porze? - tłumaczyła się kelnerka.

No, to chleb i masło. A także ze dwie butelki wody.

- Zaraz podam - kelnerka z uznaniem spojrzała na panią porucznik.

- Dziewczyno, co ty robisz? - Zygmunt był rozbawiony i nieco przestraszony. - Jutro całe miasto będzie mówiło, jak to milicja spoiła się w „Śląskiej".

- Niech mówią. Nawet mi na tym trochę zależy.

- Ty ciągle na służbie?

- A jak to sobie wyobrażałeś?

- Tak było miło w „Gwiazdeczce".

- Oj, Zygmunt, Zygmunt - dziewczyna pogroziła mu palcem. - Żona za trzy dni wraca z wczasów, a ty ciągle usiłujesz o tym zapomnieć.

- Myślałem...

- Myślałeś, że twój czar osobisty tak na mnie działa?

- Śliwińska śmiała się z kolegi. - Daj papierosa.

- Psiakrew, zostawiłem w „Gwiazdeczce". Zara?, przyniosę.

Oficer nie zdążył podnieść się od stolika, a baczny na

wszystko pan Stasio był przy nich.

- Pan kapitan zapomniał papierosów? Zaraz przyniosę, piasty? Zapałeczki też?

- Tak, proszę.

Kiedy kierownik odszedł w stronę bufetu, Zygmunt zauważył:

- W tej dziurze wiedzą nawet, który z milicjantów jakie pali papierosy.

- To doskonale. Jeśli tyle wiedzą o milicji, to o sąsiadach jeszcze więcej. Właśnie o to mi chodzi.

Kelnerka przyniosła nakrycia i za chwilę ponownie wróciła z zamówionymi przekąskami. Włożyła je na talerze, napełniła szklaneczki wodą sodową i nalała alkohol do dwóch kieliszków. Wzorem najelegantszego lokalu kategorii lux.

- Smacznego - życzyła.

- Pani Jadziu - Śliwińska zatrzymała odchodzącą - my się już właściwie znamy, prawda? Od przyjazdu do Zabiegowa jadam u was codziennie.

- Mam nadzieję, że pani porucznik smakuje nasza kuchnia.

- Naturalnie. Ale dzisiaj chciałam wypić z panią. Jest okazja, moje urodziny.

Kapitan ze zdziwieniem spojrzał na koleżankę, ale nie powiedział ani słowa.

- Nam nie wolno pić z gośćmi.

- Tylko_ kieliszeczek. Moje święto. Bardzo proszę. Niech pani przyniesie jeszcze jedno szkiełko.

- Jak kierownik zobaczy, to mi dobrze natrze uszu - broniła się kelnerka.

- Jakoś to załatwimy - Zygmunt przyłączył się do rozmowy. -Pan Stasio jest przecież moim starym przyjacielem.

- Chyba że tak. Bardzo pani dziękuję i skoczę po kieliszek.

Naturalnie, w takiej knajpie, jak „Śląska", nie używano

mniejszych kieliszków niż setki. Kapitan z niedowierzaniem obserwował, jak Barbara bez mrugnięcia okiem wychyliła cały kieliszek aż do ostatniej kropelki. Kelnerka, która początkowo tylko umoczyła usta, poszła za przykładem „solenizantki" i z uznaniem spojrzała na tę dziwną porucznik w spódnicy. Nic bowiem w Polsce tak nie imponuje ludziom, jak umiejętność picia.

- Niech pani zakąsi - Barbara podsunęła kelnerce swój talerz.

- Dziękuję. Naprawdę nie mogę. Muszę lecieć do <|ości. Kierownik widział. Oj, da mi on bobu, da. To l«-szcze raz wszystkiego najlepszego z okazji urodzin.

Kelnerka odeszła w stronę kuchni.

Baśka, co ty wyrabiasz?

Jak to co? Bawię się.

- Ładna zabawa. Zamawiasz pół litra wódy, potem rozpijasz personel państwowego zakładu gastronomicznego. Ładny przykład milicja daje zwykłym obywatelom - kapitan mówił to pół żartem, pół serio.

- Nie przejmuj się, kochany - dziewczyna sięgnęła po butelkę i znowu napełniła kieliszki.

- Za szybki powrót twojej żony z wczasów.

Cała sala obserwowała tę parę. Fakt wypicia wódki z kelnerką został naturalnie oceniony bardzo pozytywnie. A kiedy Barbara równie gładko przełknęła drugą setkę, panią porucznik zaaprobowano w „Śląskiej" bez zastrzeżeń i powoli wszyscy przestali się interesować tymi gośćmi. Doszli do wniosku, że milicjant też człowiek i czasem musi sobie strzelić kilka gramów alkoholu.

Kelnerka przyniosła zamówione sznycle. Śliwińska zaproponowała ,,na drugą nogę", ale dziewczyna odmówiła. Czekało ją jeszcze kilka godzin pracy, wystawianie i inkasowanie rachunków. Musiała być trzeźwa.

- Te sznycelki są naprawdę smacznie przyrządzone -stwierdził kapitan. - Śledź był znakomity.

- Nic dziwnego. W takich mordowniach najczęściej kuchnia bywa dobra. Umieją docenić klienta, który przyszedł tu nie tylko wypić, ale także i zjeść. Przecież stołuję się tutaj od paru dni. W porze obiadowej jest dużo przyzwoiciej. Ale sam rozumiesz, że chcąc zobaczyć, jak to wygląda wieczorem, musiałam skorzystać z twojego miłego towarzystwa.

- A właściwie co tu chciałaś zobaczyć?

- Powiedz mi, są tutaj na sali koledzy Adamiaka?

- Raczej kumple - poprawił kapitan. - Naturalnie, że są. Choćby tam, przy stoliku pod ścianą. Ten co śpi z głową opartą o blat, to Bogdan Paluch. Teraz pewnie po Wicusiu został hersztem bandy.

- Bardzo rozrabiają?

- Może nie tak bardzo, ale są niewątpliwie uciążliwi zarówno dla miasta, jak i dla nas. Rozróby po pijanemu, bójki, zaczepianie ludzi. Słowem, chuligaństwo. Na niczym poważniejszym, tak żeby można było całe towarzystwo przyskrzynić, dotychczas ich nie złapano. Ale są często gośćmi naszego aresztu i równie częstymi „bohaterami" kolegiów orzekających. Każdy z nich ma po parę tysięcy złotych różnych grzywien. Nie płacą, a że najczęściej i nie pracują, więc nie ma sposobu, aby te pieniądze wyegzekwować. Zresztą, musisz to sama znać z Częstochowy.

- Oczywiście, tam mamy podobne kłopoty z niektórymi urodzonymi w niedzielę. Chciałam jednak zobaczyć, jak ten problem wygląda w małym mieście.

- Chyba jeszcze gorzej, bo się bardziej rzuca w oczy.

- Za to poważniejsze przestępstwo trudniej popełnić bezkarnie.

- Chyba że się zabije cztery osoby - zakpił kapitan. — Muszę jednak przyznać, że miejscowa chuliganeria przycichła po śmierci Adamiaka. Widocznie potraktowali to jako ostrzeżenie. Wyraźnie się uspokoili;

- No, widzisz - uśmiechnęła się Barbara - nawet ty sam udzielasz cennych informacji, które mogą